"ข้าว" นอกจากจะเป็นอาหารหลักของคนไทยแล้ว ยังสามารถนำมาแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์ต่าง ๆ ได้อย่างหลากหลาย ไม่ว่าจะเป็นอาหาร เครื่องดื่ม วิตามินบำรุง ไปจนกระทั่งเป็นผลิตภัณฑ์เครื่องสำอาง ซึ่งช่วยเพิ่มมูลค่าให้กับข้าวได้เป็นอย่างมาก และสามารถตอบโจทย์การตลาดในช่วงปัจจุบัน ที่เกษตรกรต้องพบกับปัญหาราคาข้าวที่ตกต่ำ
สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม เห็นความสำคัญของข้าวไทย จึงนำผลงานวิจัยเรื่อง "การพัฒนาผลิตภัณฑ์อาหารและเครื่องดื่มสุขภาพจากข้าวไทย" ของ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ฐิตินาถ สุคนเขตร์ และคณะ มหาวิทยาลัยสวนดุสิต ที่ได้คิดค้นและนำมาจัดแสดงในงาน "มหกรรมงานวิจัยแห่งชาติ 2566 (Thailand Research Expo 2023)" ระหว่างวันที่ 7 - 11 สิงหาคม 2566 ณ โรงแรมเซ็นทาราแกรนด์ และบางกอกคอนเวนชันเซ็นเตอร์ เซ็นทรัลเวิลด์ กรุงเทพมหานคร
ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ฐิตินาถ สุคนเขตร์ เล่าถึงจุดเริ่มต้นศึกษาว่า ได้เล็งเห็นว่า "ข้าวไทย" มีคุณค่าทางโภชนาการสูง และอุดมไปด้วยสารอาหารที่เป็นประโยชน์ต่อสุขภาพ จึงมีแนวความคิดที่จะมีการบูรณาการศาสตร์ตลอดห่วงโซ่การผลิตอาหาร ด้วยการสร้างมูลค่าเพิ่มและขยายตลาดข้าวไทย โดยนำมาแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์อาหารและเครื่องดื่มสุขภาพจากข้าวไทยจำนวน 2 ผลิตภัณฑ์ ได้แก่ ผลิตภัณฑ์เครื่องดื่มน้ำส้มสายชูหมักจากปลายข้าว และ ผลิตภัณฑ์พุดดิ้งกล้วยหอมรสช็อกโกแลตจากแป้งข้าวนึ่ง เพื่อขยายตลาดสู่กลุ่มลูกค้าที่รักสุขภาพ
ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ฐิตินาถ สุคนเขตร์ เล่าต่อว่า ผลิตภัณฑ์เครื่องดื่มน้ำส้มสายชูหมักจากปลายข้าว มีส่วนผสมของสารคอมเพล็กซ์ฟลาโวนจากกระชายดำกับพอลิแซคคาไรด์จากแป้งข้าว เป็นการนำกระชายดำมาสกัดให้ได้สารฟลาโวน และเตรียมเป็นสารคอมเพล็กซ์กับพอลิแซคคาไรด์จากแป้งข้าวด้วยคาร์บอนไดออกไซด์เหลวเหนือจุดวิกฤติ ทำให้ช่วยเพิ่มความสามารถในการละลายน้ำของสารสำคัญ จากสมุนไพรกระชายดำ พร้อมทั้งรักษาความสามารถในการต้านอนุมูลอิสระได้ นำมาพัฒนาเป็นเครื่องดื่มฟังก์ชันน้ำส้มสายชูหมักจากปลายข้าว ที่มีส่วนผสมสารคอมเพล็กซ์ฟลาโวนจากกระชายดำ ซึ่งมีสารต้านอนุมูลอิสระสูง และมีความคงทนของสารสกัด มีความสามารถในการละลายน้ำได้มากกว่าผงกระชายดำปกติ ผลงานภายใต้คณะวิจัยเดียวกันเรื่องเครื่องดื่มฟังก์ชันน้ำส้มสายชูหมักที่มีส่วนผสมขมิ้นชันคอมเพล็กซ์กับพอลิแซคคาไรด์จากแป้งข้าว ได้รับรางวัลจากประกวดนวัตกรรมระดับนานาชาติ ในงาน "The 48th International Exhibition of Inventions Geneva" 2023 ณ ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ ด้วย
ส่วน ผลิตภัณฑ์พุดดิ้งกล้วยหอมรสช็อกโกแลตจากแป้งข้าวนึ่ง สืบเนื่องจากข้าวนึ่งเป็นอาหารสุขภาพที่มีคุณค่าทางโภชนาการสูง แต่มีกลิ่นและรสที่ไม่เป็นที่ยอมรับของผู้บริโภค ผู้วิจัยจึงมีความสนใจในการศึกษาคุณสมบัติของแป้งข้าวนึ่งเพื่อใช้ทดแทนการใช้แป้งสาลีในผลิตภัณฑ์พุดดิ้ง โดยทำการคัดเลือกสูตรพื้นฐานผลิตภัณฑ์ พุดดิ้งกล้วยหอมรสช็อกโกแลต แล้วพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์พุดดิ้งกล้วยหอมรสช็อกโกแลตจากแป้งข้าวนึ่ง เพื่อเพิ่มมูลค่าและสร้างทางเลือกแก่ผู้ประกอบการในการนำไปต่อยอดขยายผลในเชิงพาณิชย์ต่อไป
นอกจาการแปรรูปข้าว เพื่อสร้างมูลค่าที่เพิ่มขึ้นแล้ว ก็ยังได้มีส่วนช่วยสร้างรายได้ให้กับเกษตรกรที่ปลูกข้าวให้มั่นคงมากยิ่งขึ้น ทำให้เกษตรกรสามารถขายข้าวเพื่อแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์จากข้าวได้ตลอดทั้งปี และยังตอบโจทย์ในเรื่องการแก้ไขปัญหาราคาข้าวที่ตกต่ำในช่วงปัจจุบันได้อีกด้วยปัจจุบัน การพัฒนาการผลิตภัณฑ์อาหารและเครื่องดื่มสุขภาพจากข้าวไทย มีผลสำเร็จและได้จดสิทธิบัตร สูตรและกรรมวิธี เป็นที่เรียบร้อยแล้ว โดยจะนำมาร่วมจัดแสดงในงาน "มหกรรมงานวิจัยแห่งชาติ 2566 (Thailand Research Expo 2023)" ระหว่างวันที่ 7 - 11 สิงหาคม 2566 ณ โรงแรมเซ็นทาราแกรนด์ และบางกอกคอนเวนชันเซ็นเตอร์ เซ็นทรัลเวิลด์ กรุงเทพมหานคร สามารถดูรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ : https://researchexpo.nrct.go.th หรือโทร 0-2579-1370-9 ต่อ 515, 517, 518, 519 และ 524
วว. จัดกิจกรรมสถานีสีเขียว : DIY "HAPPY life HAPPY Fresh" เครื่องดื่มสุขภาพจากดอกไม้ไทย ในงาน "อว. For Kids" รับวันเด็กแห่งชาติ ประจำปี 2569
นาโนเทค สวทช. จับมือสไปก์ อาร์ชิ เทคโทนิคส์ และพันธมิตรญี่ปุ่น ร่วมเปิดนิทรรศการ 'Microspike Technology Pavilion' ในงาน nano tech 2026
อว. ผนึก NetDragon และ EDA ขับเคลื่อนประเทศไทยด้วย AI Transformation ปั้นนักศึกษาไทย เชื่อมการเรียนรู้สู่เส้นทางอาชีพคุณภาพในยุคเศรษฐกิจดิจิทัล
วว. /วช. จัดกิจกรรมแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ด้านการผลิตและใช้ประโยชน์จากไม้ดอกไม้ประดับ หนุนเสริมแกร่งภาคการเกษตรของไทยสู่การพัฒนาอย่างยั่งยืน
วว. จับมือ สถาบันอาหาร ยกระดับงานวิจัย วทน. เสริมแกร่งภาคอุตสาหกรรมอาหารไทย สู่การเป็นศูนย์กลางนวัตกรรมอาหารระดับภูมิภาคเอเชีย
วว. ร่วมลงนามขับเคลื่อนโครงการโรงเรียนไร้ขยะ ภายใต้การดำเนินงาน "สระบุรีแซนด์บ็อกซ์"
"ของขวัญปีใหม่ อว. 2569" วช. ส่งมอบ "นวัตกรรมเตาไบโอชาร์พลังงานชุมชน BioCycle Kiln" ขับเคลื่อนงานวิจัยสู่การพัฒนาชุมชน ณ ศูนย์ข้าวชุมชนข้าวปลอดสารพิษ ต.แม่อ้อ อ.พาน จ. เชียงราย
วช. เปิดศูนย์พัฒนาระบบการใช้โดรน เพื่อเตรียมความพร้อมรับมือการเกิดภัยพิบัติ ณ ต.เวียงพางคำ อ.แม่สาย จ.เชียงราย
"ของขวัญปีใหม่ อว. 2569" วช. มอบนวัตกรรมเตาไบโอชาร์พลังงานชุมชน ลดฝุ่น PM2.5 ณ ศูนย์เรียนรู้การเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตสินค้าเกษตร ต.งิ้ว อ.เทิง จ.เชียงราย