ภูมิทัศน์สื่อไทยเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วด้วยแรงขับเคลื่อนของปัญญาประดิษฐ์ (AI) ที่ก้าวหน้าไม่หยุดยั้ง รูปแบบของสื่อเปลี่ยนจากการแตกเป็นกลุ่ม (Fragmentation) ไปสู่การแตกย่อยเป็น "อะตอม" (Atomization) ตามความสนใจเฉพาะของผู้บริโภคที่กระจายตัวมากยิ่งขึ้น
ท่ามกลางความแตกกระจายนี้ คอมมิวนิตี้เฉพาะทางจึงผุดขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดย Passion และ Interest ของผู้บริโภคกลายเป็นปัจจัยสร้างมูลค่าที่สำคัญ หนึ่งในคอมมิวนิตี้ที่สะท้อนพลังแห่งความหลงใหลได้ชัดเจนที่สุดคือ อาณาจักรเกมมูลค่า 4 หมื่นล้านบาท ที่สามารถกลายเป็นขุมทรัพย์สำหรับแบรนด์ในการเข้าถึงกลุ่มคนรุ่นใหม่
สื่อไทย "แตกเป็นอะตอม" ตามพฤติกรรมผู้บริโภค
คุณปัฐวีร์ อภิวัชรเจริญสิน รองผู้อำนวยการฝ่ายกลยุทธ์ We Are Social Thailand ชี้ว่า ภูมิทัศน์สื่อของไทยเปลี่ยนจาก Fragmentation สู่ Atomization ซึ่งสื่อและความสนใจของผู้บริโภคแตกย่อยเป็นเหมือน "อะตอม" ขับเคลื่อนด้วยความสนใจและความชื่นชอบเฉพาะกลุ่มมากกว่าการแบ่งตามประชากรศาสตร์แบบเดิม
สำหรับแบรนด์ที่ต้องการประสบความสำเร็จ ปัฐวีร์แนะนำว่าไม่ควรไล่ตามอัลกอริทึมที่เปลี่ยนแปลงตลอดเวลา แต่ควรชนะ "ใจของคนที่เราคุยด้วย" ผ่านการสร้างความรักในแบรนด์ (Brand Love) บนแพลตฟอร์มที่เรียกว่า Passion Network Platform หรือ Immersive Social Space เช่น Roblox และ Zepeto ซึ่งเป็นเกมที่มีพื้นที่ทางสังคมและถูกขับเคลื่อนด้วยความหลงใหลแท้จริง โดยเฉพาะในการเข้าถึงกลุ่ม Gen Alpha
ยุค Mass Media สิ้นสุด: การสร้างคอนเทนต์เจาะกลุ่มและคอมมิวนิตี้เป็นสิ่งสำคัญ
เมื่อพฤติกรรมผู้บริโภคแบ่งแยกย่อยออกไปเช่นนี้ กลยุทธ์การสร้างสื่อและคอนเทนต์เฉพาะกลุ่มเพื่อรับมือกับ "Atomization" จึงเป็นสิ่งจำเป็น สอดคล้องกับ ดร.ณัฏฐา โกมลวาทิน News Director ของ The Standard ที่ชี้ว่า ยุคสื่อมวลชนแบบ Mass Media สิ้นสุดแล้ว The Standard จึงมุ่งเจาะกลุ่ม Premium Mass ซึ่งเป็นคนรุ่นใหม่ที่มีกำลังซื้อและสนใจเนื้อหาเชิงลึก ผ่าน 8 Outlets ที่มี "ลายเซ็น" ชัดเจน พร้อมทั้งจัดอีเวนต์และสร้างเว็บไซต์เฉพาะเพื่อเป็นศูนย์กลางข้อมูลและสร้างความผูกพันกับคอมมิวนิตี้
คนทำสื่อต้องเป็น Expert และมี Human Skill
ผศ.ดร.คันธิรา ฉายาวงศ์ ผู้ช่วยคณบดีฝ่ายปริญญาตรี หลักสูตรภาษาไทย คณะวารสารศาสตร์และสื่อสารมวลชน มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ คาดว่า ในปี 2569 AI จะเข้ามาแทนที่งานบางส่วน เช่น งานพิสูจน์อักษร หรืองานหลังบ้าน (Back Office) ขององค์กรสื่อ ดังนั้น คนทำงานสื่อต้องมี Multi-skill และความถนัดระดับ "Expert" อย่างน้อยหนึ่งด้าน พร้อมเสริมด้วยทักษะความเป็นมนุษย์ เช่น ความอดทน ความเห็นอกเห็นใจ และการสื่อสารกับผู้คนหลากหลายวัย ซึ่ง AI ยังไม่สามารถทดแทนได้ แต่ AI จะเป็นเครื่องมือสำคัญที่ช่วยสนับสนุนการรายงานข่าวได้รวดเร็วยิ่งขึ้น
AI Search ดันธุรกิจขยับจาก "คีย์เวิร์ด" สู่ "พฤติกรรมผู้ใช้"
คุณธีรพล อำไพ ผู้เชี่ยวชาญด้านเทคโนโลยีการตลาด (MarTech) ชี้ว่า การเข้ามาของ AI Search และ Google AI Overview ได้เปลี่ยนพฤติกรรมการค้นหาข้อมูลของผู้บริโภคอย่างมีนัยสำคัญ ส่งผลให้ธุรกิจไม่ควรทำคอนเทนต์แบบเน้นคีย์เวิร์ด (Keyword-centric) เพียงอย่างเดียวอีกต่อไป แต่ต้องปรับไปสู่การเน้นผู้บริโภคเป็นศูนย์กลาง (Customer-centric) เพื่อให้คอนเทนต์สามารถสื่อสารกับผู้คนได้อย่างแท้จริง
ขณะเดียวกัน สำหรับสำนักข่าวและสื่อมวลชน ความน่าเชื่อถือกลายเป็นปัจจัยสำคัญมากยิ่งขึ้น เนื่องจาก AI ให้ความสำคัญกับแหล่งข้อมูลที่มีความน่าเชื่อถือและสามารถตรวจสอบได้ ซึ่งสำหรับประเด็นนี้ ดร.ณัฏฐา แสดงความคิดเห็นในทิศทางเดียวกันว่า การเข้ามาของ AI ไม่ได้เป็นเพียงความท้าทาย แต่ยังเป็นโอกาสในการยกระดับคุณภาพของสื่อ เพราะสื่อจำเป็นต้องผลิตคอนเทนต์ที่เป็น Original และมีคุณภาพสูงขึ้น เพื่อให้ AI เลือกอ้างอิงสื่อของตนในคำตอบ
ตลาดเกม 4 หมื่นล้าน: ขุมทรัพย์ใหม่ที่ไม่ควรมองข้าม
เมื่อพฤติกรรมผู้บริโภคเปลี่ยนไป ธุรกิจและแบรนด์จึงไม่อาจพึ่งพาเพียงช่องทางดิจิทัลแบบเดิมได้อีกต่อไป การมองหาแพลตฟอร์มใหม่ที่สามารถสร้างความผูกพันกับผู้บริโภคได้ลึกกว่า จึงกลายเป็นโอกาสสำคัญ หนึ่งในนั้นคืออุตสาหกรรมเกมที่กำลังเติบโตอย่างรวดเร็ว
คุณศาสตรา วิริยะเจริญธรรม Country Managing Director จาก PlayPark ประเทศไทย เปิดเผยว่า ตลาดเกมในประเทศไทยมีมูลค่าสูงถึง 4 หมื่นล้านบาท และมีเกมเมอร์ไทยประมาณ 30 ล้านคน ซึ่งเล่นเกมอย่างน้อยวันละหนึ่งชั่วโมง ส่งผลให้มีกำลังซื้อสูงตามไปด้วย โดยเฉพาะในกลุ่มผู้เล่นเกม RPG (Role-Playing Game) ที่ผู้เล่นหนึ่งคนมีค่าใช้จ่ายเฉลี่ยราว 2,500-3,000 บาทต่อเดือน ด้วยเหตุนี้ ตลาดเกมจึงกลายเป็นโอกาสทองสำหรับแบรนด์ในการสร้างคอมมิวนิตี้และเข้าถึงผู้บริโภคในระยะยาว
ตลาดเกมยังสามารถดึงดูดเกมเมอร์ได้หลากหลายช่วงวัย โดยเฉพาะคนรุ่นใหม่ เนื่องจากสังคมภายในเกมเปิดโอกาสให้ผู้เล่นหลีกหนีอัลกอริทึมของโซเชียลมีเดีย ผู้เล่นสามารถพบปะ สร้างคาแรกเตอร์ และทำกิจกรรมร่วมกัน เป็นแพลตฟอร์มที่มี Co-Creation และ Interactive Element มากกว่าโซเชียลมีเดียทั่วไป
สรุปภาพรวมภูมิทัศน์สื่อไทยปี 2569 ทุกฝ่ายยังคงต้องปรับตัวอย่างต่อเนื่อง ท่ามกลางความท้าทายจาก AI การเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมผู้บริโภค และการแข่งขันที่เข้มข้นขึ้น แต่โอกาสยังมีอยู่มากสำหรับองค์กรที่เข้าใจผู้บริโภค สามารถผลิตคอนเทนต์คุณภาพและน่าเชื่อถือ พร้อมทั้งสร้างคอมมิวนิตี้ที่แข็งแกร่งได้ สุดท้ายแล้ว ความเป็นมนุษย์ ความจริงใจ และความเข้าใจในผู้คน คือคุณค่าที่ไม่มีเทคโนโลยีใดทดแทนได้ และยังคงเป็นหัวใจของการสร้างสื่อและแบรนด์อย่างแท้จริง
อ่านบทสัมภาษณ์เจาะลึกแนวโน้มสื่อไทยจาก 5 ผู้เชี่ยวชาญได้ที่ https://www.dataxet.co/media-landscape/2026-th/thai-media-trends
อ่าน "ภูมิทัศน์สื่อไทย 1 ทศวรรษ จาก Digital Disruption สู่สมรภูมิ AI" ได้ที่ https://www.dataxet.co/media-landscape/decade-of-thailand-media-landscape
ฟอร์ติเน็ต เจาะลึก คาดการณ์ภัยคุกคามไซเบอร์ ปี 2026 ชี้อาชญากรรมไซเบอร์ทำเป็นอุตสาหกรรม พร้อมเผยแนวโน้มสำคัญ
กล้องอัจฉริยะ AUMOVIO ชัดทุกสภาพอากาศ เพิ่มความปลอดภัยบนท้องถนน
หมดยุค AI แบบทั่วไป! Manao Software วางกลยุทธ์สร้าง AI ที่เข้าใจธุรกิจอย่างแท้จริง
GenAI กับการสร้างคอนเทนต์: มุมมองเชิงเทคโนโลยีและการใช้งาน
นักศึกษาคณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มทร.กรุงเทพ คว้ารางวัลชมเชยงานประกวด AI Competition จากสาธารณรัฐประชาชนจีน
ซัมซุง ขนทัพผู้เชี่ยวชาญเปิดเวที Tech Forum ในงาน CES 2026 เผยทิศทาง AI สมาร์ทโฮม และดีไซน์แห่งอนาคต
Dynamics Motion ผนึกพลัง Google Gemini เจ้าแรกในไทยฝัง AI เข้าระบบ ERP สุดล้ำ
Hour of AI…จุดประกายเยาวชนไทย สร้างอนาคตดิจิทัล