จุฬาฯ ร่วมกับ IRD เปิดตัวหนังสือวิกฤตสูญพันธุ์ครั้งใหญ่ ความร่วมมือผู้เขียน 6 ประเทศ เสนอทางรอดจากวิกฤตความหลากหลายทางชีวภาพ

จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย โดยศูนย์พันธกิจเพื่อสังคม และภาควิชาชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ ร่วมกับสถาบันวิจัยแห่งชาติฝรั่งเศสเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน (French National Research Institute for Sustainable Development: IRD) จัดงานแถลงข่าวเปิดตัวหนังสือ "On the Edge of the Sixth Mass Extinction in Biodiversity Hotspots: Facts, Needs, Solutions and Opportunities in Thailand and Adjacent Countries" เมื่อวันจันทร์ที่ 11 พฤษภาคม 2569 ณ ห้อง 130 อาคารชีววิทยา 1คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาฯ เพื่อเผยแพร่ผลงานหนังสือเกี่ยวกับสถานการณ์วิกฤตความหลากหลายทางชีวภาพในประเทศไทยและประเทศเพื่อนบ้าน โดยมี ศ.ดร.วิเลิศ ภูริวัชร อธิการบดีจุฬาฯ กล่าวเปิดงานและแสดงวิสัยทัศน์ "บทบาทของจุฬาฯ ในการขับเคลื่อนพันธกิจด้านสิ่งแวดล้อมและความยั่งยืน" ศ.ดร.ประณัฐ โพธิยะราช คณบดีคณะวิทยาศาสตร์ จุฬาฯ กล่าวต้อนรับ

ภายในงานมีการเสวนาพิเศษหัวข้อ "เจาะลึกวิกฤตความหลากหลายทางชีวภาพ: ข้อเท็จจริงและทางออก" โดย อ.ดร.ประสิทธิ์ เอื้อตระกูลวิทย์ มหาวิทยาลัยศิลปากร ผศ.ดร.สาลินี ขจรพิสิฐศักดิ์ มหาวิทยาลับบูรพา และ ผศ.ดร.นิพาดา เรือนแก้ว จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ในโอกาสนี้ Dr. Philippe Charvis, Deputy Director of Science, IRD กล่าวเน้นย้ำความสำคัญของความร่วมมือด้านการวิจัยระหว่างประเทศไทยและฝรั่งเศส ตลอดจนปัญหาการสูญเสียความหลากหลายทางชีวภาพในระดับโลก จากนั้น Dr. Xavier Mari, Representative of IRD for Thailand, Myanmar, India และ Dr. Julien Claude, IRD fellow at Chulalongkorn University แนะนำที่มาและเนื้อหาของหนังสือเล่มนี้ นอกจากนี้ภายในงานมีนิทรรศการแสดงเนื้อหาในหนังสือและตัวอย่างความหลากหลายทางชีวภาพ พร้อมนำผู้บริหารและสื่อมวลชนเยี่ยมชมพิพิธภัณฑสถานธรรมชาติวิทยาแห่งจุฬาฯ

ศ.ดร.วิเลิศ ภูริวัชร อธิการบดีจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เปิดเผยว่า จุฬาฯ มุ่งมั่นที่จะเป็นผู้นำด้านความยั่งยืนผ่าน 3 เสาหลัก ได้แก่ การวิจัยที่เน้นผลลัพธ์ (Research Excellence with Purpose) การเป็นห้องปฏิบัติการที่มีชีวิต (Living Lab for Sustainability) และการมีส่วนร่วมกับสังคม (Social Engagement) การสูญพันธุ์ครั้งที่ 6 อาจฟังดูเหมือนเรื่องในภาพยนตร์ไซไฟ แต่มันคือความจริงที่กำลังเกิดขึ้น จุฬาฯ เชื่อว่าบทบาทของมหาวิทยาลัยไม่ใช่เพียงแค่เฝ้าสังเกตการณ์โลก แต่คือการปกป้องโลก หนังสือเล่มนี้ไม่ได้เป็นเพียงที่เก็บรวบรวมข้อมูล แต่เป็นเสียงเรียกให้ทุกคนลงมือทำ (Call to action) เพื่อรักษาความมั่นคงทางอาหาร สุขภาพ และเศรษฐกิจของคนไทยและคนทั่วโลก

ศ.ดร.ประณัฐ โพธิยะราช คณบดีคณะวิทยาศาสตร์ จุฬาฯ กล่าวต้อนรับและเน้นย้ำถึงความสำคัญของความร่วมมือระหว่างประเทศว่า "วิกฤตความหลากหลายทางชีวภาพไม่ใช่เรื่องไกลตัวอีกต่อไป โดยเฉพาะในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ที่เป็นจุดยุทธศาสตร์สำคัญ หนังสือเล่มนี้คือดอกผลของความร่วมมืออันยาวนานระหว่างจุฬาฯ และสถาบันวิจัย IRD ฝรั่งเศส ซึ่งช่วยลดช่องว่างระหว่างงานวิจัยทางวิทยาศาสตร์และการขับเคลื่อนนโยบาย เพื่อสร้างแผนที่นำทางสู่ความยั่งยืนในระดับภูมิภาค"

ผศ.ดร.นพดล กิตนะ ผู้อำนวยการศูนย์พันธกิจเพื่อสังคม จุฬาฯ กล่าวว่า จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยร่วมกับสถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืนแห่งประเทศฝรั่งเศส หรือ IRD เปิดตัวหนังสือ "On the Edge of the Sixth Mass Extinction in Biodiversity Hotspots: Facts, Needs, Solutions and Opportunities in Thailand and Adjacent Countries" ซึ่งเป็นผลงานความร่วมมือทางวิชาการระดับนานาชาติที่สะท้อนสถานการณ์ความหลากหลายทางชีวภาพในประเทศไทยและประเทศใกล้เคียง ท่ามกลางความกังวลของนักวิทยาศาสตร์ทั่วโลกว่า โลกอาจกำลังเผชิญกับการสูญพันธุ์ครั้งใหญ่ครั้งที่ 6 จากการสูญเสียความหลากหลายทางชีวภาพอย่างต่อเนื่อง หนังสือเล่มนี้เกิดจากความร่วมมือของนักวิชาการและนักวิจัยจากหลากหลายสถาบัน ครอบคลุมมหาวิทยาลัยและสถาบันวิจัยกว่า 20 แห่ง จาก 7 ประเทศ นำเสนอองค์ความรู้ทั้งด้านพืช สัตว์ สถานการณ์ในอดีต ปัจจุบัน และแนวโน้มในอนาคต โดยมิได้มุ่งเน้นเพียงการสะท้อนปัญหาเท่านั้น แต่ยังให้ความสำคัญกับการเสนอทางออก และข้อเสนอเชิงนโยบาย เพื่อรับมือกับความท้าทายด้านความหลากหลายทางชีวภาพอย่างเป็นรูปธรรม

กลุ่มผู้อ่านหลักของหนังสือ ได้แก่ นักวิจัย นักวิชาการ หน่วยงานด้านนโยบาย และผู้สนใจประเด็นสิ่งแวดล้อม โดยหนังสือได้เผยแพร่ในรูปแบบออนไลน์มาตั้งแต่ปี 2024 ก่อนจัดพิมพ์เป็นรูปเล่มโดยจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยในปี 2025 การเปิดตัวครั้งนี้ยังจัดขึ้นในช่วงก่อนวันสากลแห่งความหลากหลายทางชีวภาพ ซึ่งตรงกับวันที่ 22 พฤษภาคม เพื่อร่วมสร้างความตระหนักรู้ต่อสถานการณ์ที่น่าเป็นห่วงของระบบนิเวศและทรัพยากรธรรมชาติ

ภายในงานได้รับเกียรติจากผู้บริหารระดับสูงของ IRD ผู้แทน IRD ประจำประเทศไทย เมียนมา และอินเดีย ตลอดจนผู้แทนจากสถานเอกอัครราชทูตฝรั่งเศสประจำประเทศไทย รวมถึงนักวิจัย ผู้เขียนหนังสือ และนักศึกษาจากมหาวิทยาลัยแห่งชาติสิงคโปร์ที่เข้าร่วมกิจกรรมกับนิสิตจุฬาฯ สะท้อนบทบาทของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยในฐานะศูนย์กลางความร่วมมือทางวิชาการระดับนานาชาติ เพื่อขับเคลื่อนองค์ความรู้ด้านความหลากหลายทางชีวภาพสู่การแก้ไขปัญหาอย่างยั่งยืน

ความร่วมมือในการจัดทำหนังสือเล่มนี้ยังสอดคล้องกับเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs) โดยเฉพาะ SDG 17 พันธมิตรเพื่อการพัฒนา ซึ่งเป็นฐานทำให้การดำเนินงานด้าน SDG 14 ทรัพยากรทางทะเล และ SDG 15 ระบบนิเวศบนบก เดินหน้าไปได้จริง ตลอดจนเกื้อหนุน SDG 4 การศึกษาที่มีคุณภาพ ผ่านการพัฒนาศักยภาพนักวิจัยรุ่นใหม่และการแบ่งปันองค์ความรู้ข้ามพรมแดน ซึ่งเป็นหัวใจของการขับเคลื่อนประเด็นสิ่งแวดล้อมในศตวรรษที่ 21

ผู้สนใจสามารถเข้าชมหนังสือและนิทรรศการย่อยเกี่ยวกับความหลากหลายทางชีวภาพได้ ณ พิพิธภัณฑสถานธรรมชาติวิทยาแห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ซึ่งรวบรวมตัวอย่างสิ่งมีชีวิตและงานวิจัยที่เป็นรากฐานสำคัญในการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติของประเทศและภูมิภาคสืบไป

• ข่าวจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
• ข่าวการพัฒนาที่ยั่งยืน
• ข่าวคณะวิทยาศาสตร์
• ข่าวระดับนานาชาติ
• ข่าวความยั่งยืน