ไทยพีบีเอส ปั้นเยาวชนนักคิดพิชิตข่าวลวง เมล็ดพันธุ์ Fact-Checker "รณรงค์รู้เท่าทันข้อมูลเท็จ"

องค์การกระจายเสียงและแพร่ภาพสาธารณะแห่งประเทศไทย (ส.ส.ท.) หรือ ไทยพีบีเอส โดย สำนักสื่อดิจิทัล ร่วมกับ กรุงเทพมหานคร, โคแฟค (ประเทศไทย) และ TikTok จัดค่ายอบรมเชิงปฏิบัติการ "Thai PBS Verify Youth Camp: ปั้นนักคิดพิชิตข่าวลวง Gen 1" ระหว่างวันที่ 8 - 10 ส.ค. 2568 ณ อุทยานวิทยาศาสตร์ประเทศไทย จ.ปทุมธานี เพื่อพัฒนานักตรวจสอบข้อเท็จจริงรุ่นเยาว์ หรือ Fact-checker ฝึกทักษะ Fact-checking (การตรวจสอบข้อเท็จจริง) รวมถึงทักษะด้านการตัดต่อคลิปฝึกกระบวนการคิดออกไอเดียสุดสร้างสรรค์ให้กับทีมเยาวชนระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย จำนวน 15 ทีม ที่ผ่านการคัดเลือกจาก 86 ทีม จาก 55 โรงเรียน ซึ่งตลอดทั้ง 3 วัน ได้เรียนรู้ทั้งภาคทฤษฎี และภาคปฏิบัติอย่างเข้มข้น จากวิทยากรจากหลากหลายวงการ อาทิ คณิศ บุณยพานิช บรรณาธิการบริหารด้านข่าวสืบสวน Thai PBS, กุลพัฒน์ จันทร์ไกรลาส โปรดิวเซอร์ Thai PBS World, รักชนก ศรีนอก สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร กทม. เขต 28 พรรคประชาชน, ศิลา พีรวัฑฒึก Content Creator เจ้าของช่อง "พ่อมดติ๊กต๊อก" และ TikTok Expert ฯลฯ

ศ. ดร.วิไลวรรณ จงวิไลเกษม อาจารย์คณะวารสารศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ได้ถ่ายทอดความรู้เรียนรู้ภาคทฤษฎีวิธีแยกแยะข่าวปลอมประเภทต่าง ๆ ด้วยเวิร์กชอป Fake Hunter: นักล่าข่าวปลอม โดยแบ่งข่าวปลอมประเภทต่าง ๆ ดังนี้ 1. ข่าวปลอมโดยไม่ตั้งใจ (Misinformation) เป็นข้อมูลเท็จที่เผยแพร่ออกไปโดยไม่มีเจตนาก่ออันตราย 2.ข่าวปลอมแบบตั้งใจ (Disinformation) ข้อมูลเท็จที่เผยแพร่ออกไป โดยมีเจตนาก่ออันตราย เกิดความสับสนในสังคม 3. ข่าวปลอมแบบทำให้เกิดความเสียหายต่อตัวบุคคล (Malinformation) ข้อมูลที่เป็นข้อมูลเท็จผสมข้อมูลจริง ซึ่งเผยแพร่โดยมุ่งให้เกิดความเสียหายส่วนบุคคล

พรสุรีย์ เฑียรบุญเลิศรัตน์ TikTok Content Operations - SEA Publisher Partnership ถ่ายทอดการสร้างเนื้อหาใน TikTok อย่างไรให้สร้างสรรค์และปลอดภัย กับหัวข้อ "รู้ทัน รับมือ ปิดกั้น เพื่อให้เป็นพื้นที่ปลอดภัยสำหรับคนใช้ฟีด" พร้อมเทคนิคการสร้างคอนเทนต์ที่น่าสนใจโดยไม่ตกเป็นเหยื่อข่าวปลอม หรือกระแสที่บิดเบือน เช่น การคัดกรองข้อมูลก่อนสร้างคอนเทนต์, การใช้ฟีเจอร์ของ TikTok เพื่อเล่าเรื่องอย่างรับผิดชอบ, วิธีรักษาความน่าเชื่อถือของผู้สร้างสื่อ และตัวอย่างคอนเทนต์ที่กระตุ้นให้เกิดการรับรู้เชิงบวกในสังคม

ธนภณ เรามานะชัย Media Consultant ถ่ายทอดวิธีการตรวจสอบข่าวด้วยเครื่องมือต่าง ๆ เช่น การค้นหาภาพด้วย Google Lens การหาสถานที่ด้วย Google Map รวมถึงการใช้คำสั่งการค้นหาชั้นสูงของ Google หรือเรียกว่า Search Operators ที่จะช่วยให้การใช้ Google Search ได้รับผลลัพธ์ที่ตรงตามความต้องการ เพื่อให้เยาวชนทุกคนได้มีประสบการณ์จริงในตรวจสอบข้อมูลด้วยเครื่องมือต่าง ๆ เพิ่มทักษะ Fact-Checker แบบมืออาชีพด้วยตนเอง

กนกพร ประสิทธิ์ผล ผู้อำนวยการสำนักสื่อดิจิทัล Thai PBS กล่าวว่า "งาน Thai PBS Verify Youth Camp Gen 1 ทำให้เห็นการมีส่วนร่วมของเด็กรุ่นใหม่ไฟแรง ที่พร้อมจะเปิดรับความรู้และทักษะต่าง ๆ ด้วยเวลาที่จำกัด ผลงานที่ออกมาอาจยังไม่ได้สมบูรณ์แบบมาก แต่ทุกชิ้นงานได้ใช้ความรู้ที่อยู่ในการอบรมตลอด 3 วัน ถือว่าน้อง ๆ ทำได้ดีมาก ๆ วัตถุประสงค์ของค่ายนี้ไม่ใช่การประกวด แต่เป็นการอบรมเชิงปฏิบัติการมากกว่า ชิ้นงานที่ทำในการอบรม เหมือนเป็นการทดลอง ซึ่งจะนำมาพัฒนาต่อยอดสู่ โครงการประกวดคลิปสั้น "ปั้นผลงาน Fact-Checker Gen 1" ผลิตเป็นคลิปสั้นเล่าเนื้อหาในหัวข้อ รณรงค์รู้เท่าทันข้อมูลเท็จ ซึ่งผลงานแต่ละทีมจะแสดงถึงศักยภาพของเยาวชน ความมุ่งมั่นที่จะเป็นเมล็ดพันธุ์ที่ถูกบ่มเพาะเป็น "นักตรวจสอบข้อเท็จจริง" ไม่ว่าจะในบทบาทใด หรืออายุเท่าไรก็ตาม สอดคล้องกับภารกิจของ Thai PBS Verify ที่รับบทบาทเป็นช่องทางให้ประชาชนเข้าถึงการตรวจสอบข่าวปลอม คัดกรองข่าว ให้ประชาชนตื่นรู้ ไม่หลงเป็นเหยื่อมิจฉาชีพ นอกจากนี้กิจกรรมเข้าค่ายในครั้งนี้ยังทำให้เห็น Energy ของเด็ก ความใกล้ชิดและมิตรภาพภายในค่ายอีกด้วย สิ่งเหล่านี้เรียกว่าเป็นประสบการณ์ในการเรียนรู้จากค่ายที่หาไม่ได้ในห้องเรียน"

ทั้งนี้ เยาวชนที่ร่วมเข้าค่ายอบรมฯ จะต้องนำความรู้ที่ได้รับไปต่อยอดและสื่อสารเผยแพร่สู่สาธารณะได้อย่างสร้างสรรค์ ผ่านการผลิตคลิปสั้น (แนวตั้ง) ในหัวข้อ "รณรงค์รู้เท่าทันข้อมูลเท็จ" ในรูปแบบที่เข้าถึงง่ายและกระชับ สอดรับกับพฤติกรรมการเสพสื่อของคนรุ่นใหม่ โดยจะมีการแข่งขันและประกาศผลรางวัลในวันที่ 4 ก.ย. 68 ณ ไทยพีบีเอส ชิงทุนการศึกษามูลค่ารวมกว่า 30,000 บาท พร้อมรับประกาศนียบัตรและโล่รางวัล ติดตามรายละเอียดโครงการทั้งหมดได้ทาง www.thaipbs.or.th/VerifyYouthCamp2025

ไม่พลาดทุกข่าวสาร สาระความรู้ และคอนเทนต์คุณภาพ ติดตามไทยพีบีเอสทุกช่องทางออนไลน์ ได้ที่

? Website : www.thaipbs.or.th

? Application : Thai PBS

? Social Media Thai PBS : Facebook, YouTube, X , LINE, TikTok, Instagram, Threads, Linkedin

• ข่าวกรุงเทพมหานคร
• ข่าวแห่งประเทศไทย
• ข่าวทุนการศึกษา
• ข่าวสื่อดิจิทัล
• ข่าวไทยพีบีเอส