เมื่อผู้ชายก้าวเข้าสู่วัย 40 ปีขึ้นไป ความเปลี่ยนแปลงทางร่างกายหลายอย่างเริ่มปรากฏให้เห็นชัดเจนขึ้น หนึ่งในปัญหาที่สร้างความรำคาญใจและบั่นทอนคุณภาพชีวิตมากที่สุดคือเรื่องของการปัสสาวะที่ไม่คล่องตัวเหมือนสมัยหนุ่ม ๆ ซึ่งเป็นสัญญาณเตือนสำคัญของโรคต่อมลูกหมากโต ถึงแม้ต่อมลูกหมากโตจะเป็นความเสื่อมตามวัยที่ไม่สามารถป้องกันได้ 100% แต่การปรับเปลี่ยนพฤติกรรม เลือกรับประทานอาหารและปรับการใช้ชีวิตประจำวัน สามารถชะลอการลุกลาม บรรเทาอาการ และลดความเสี่ยงต่อภาวะแทรกซ้อนได้
โรคต่อมลูกหมากโต ภัยเงียบของผู้ชาย
ต่อมลูกหมาก (Prostate) เป็นอวัยวะในระบบสืบพันธุ์เพศชายที่มีลักษณะคล้ายโดนัท โดยมีท่อปัสสาวะลอดผ่านตรงกลาง เมื่ออายุมากขึ้น เนื้อเยื่อบริเวณนี้มักจะเจริญเติบโตจนมีขนาดใหญ่ขึ้นและเข้าไปกดเบียดท่อปัสสาวะให้ตีบแคบลง ทำให้เกิดปัญหาในการขับถ่ายปัสสาวะ
สัญญาณเตือนที่บอกว่าคุณอาจเสี่ยงต่อมลูกหมากโต
- ปัสสาวะบ่อย โดยเฉพาะต้องตื่นมาปัสสาวะกลางดึกหลายครั้ง
- ปัสสาวะไหลอ่อน ไม่พุ่ง ไหล ๆ หยุด ๆ
- ต้องเบ่ง หรือรอนานกว่าปัสสาวะจะออก
- ปัสสาวะไม่สุด รู้สึกเหมือนมีน้ำปัสสาวะค้างอยู่
- กลั้นปัสสาวะไม่อยู่ หรือปวดปัสสาวะอย่างรุนแรงฉับพลัน
กินอย่างไรให้ปลอดภัย? โภชนาการต้านต่อมลูกหมากโต
อาหารที่เรารับประทานเข้าไปทุกวัน มีผลโดยตรงต่อระดับฮอร์โมนและกระบวนการอักเสบในร่างกาย ซึ่งเป็นปัจจัยกระตุ้นให้ต่อมลูกหมากขยายตัว การเลือกกินให้เป็นจึงเป็นจุดเริ่มต้นง่าย ๆ ที่ช่วยดูแลสุขภาพต่อมลูกหมากได้ตั้งแต่วันนี้
พืชผักที่มีสารต้านอนุมูลอิสระสูง
การรับประทานอาหารที่มีสารต้านอนุมูลอิสระสูงช่วยปกป้องได้ ดังนี้
- มะเขือเทศ อุดมไปด้วยไลโคปีน (Lycopene) ซึ่งช่วยลดความเสี่ยงในการเกิดความผิดปกติของต่อมลูกหมาก แต่ต้องปรุงสุกด้วยความร้อนและไขมันเล็กน้อยจะช่วยให้ร่างกายดูดซึมไลโคปีนได้ดีขึ้น
- บรอกโคลี และพืชตระกูลกะหล่ำ มีสารซัลโฟราเฟน ที่ช่วยปกป้องเซลล์และลดการอักเสบ
- ผลไม้ตระกูลเบอร์รี่ มีวิตามินซีและสารต้านอนุมูลอิสระสูง ช่วยลดภาวะเครียดระดับเซลล์
ผลิตภัณฑ์จากถั่วเหลือง
ผลิตภัณฑ์จากถั่วเหลือง เช่น น้ำเต้าหู้ เต้าหู้ เทมเป้ และนัตโตะ อาหารกลุ่มนี้มีสารไอโซฟลาโวน ซึ่งเป็นไฟโตเอสโตรเจนตามธรรมชาติ มีส่วนช่วยในการปรับสมดุลและลดผลกระทบจากฮอร์โมนเพศชายที่ไปกระตุ้นให้ต่อมลูกหมากโต
ไขมันดี (HDL) และโอเมก้า 3
การเลือกรับประทานอาหารที่มีไขมันดีและโอเมก้า 3 ไม่ว่าจะเป็นปลาทะเลน้ำลึก เช่น ปลาแซลมอน ปลาทู และถั่วเปลือกแข็ง ไขมันดีจะช่วยลดการอักเสบในร่างกายโดยรวม ซึ่งส่งผลดีต่อเนื้อเยื่อต่อมลูกหมาก
กลุ่มอาหารที่ควรหลีกเลี่ยงหรือลดปริมาณ
- เนื้อแดง และอาหารไขมันสูง
- ไขมันทรานส์และน้ำมันพืชบางชนิด
- ผลิตภัณฑ์จากนมวัว เนย และชีส
- เครื่องดื่มแอลกอฮอล์ และคาเฟอีน เช่น ชา กาแฟ น้ำอัดลม
5 วิธีปรับพฤติกรรมในชีวิตประจำวัน ชะลอภาวะต่อมลูกหมากโต
นอกจากการรับประทานอาหารแล้ว ไลฟ์สไตล์การใช้ชีวิตก็มีส่วนสำคัญอย่างยิ่งในการประคับประคองอาการไม่ให้รุนแรงขึ้น แนะนำให้ปรับพฤติกรรม ดังต่อไปนี้
1. ควบคุมน้ำหนักตัวให้อยู่ในเกณฑ์มาตรฐาน (BMI ปกติ)
ความอ้วนและไขมันส่วนเกินที่สะสมบริเวณหน้าท้อง จะส่งผลให้ร่างกายผลิตฮอร์โมนเอสโตรเจนเพิ่มขึ้น ซึ่งฮอร์โมนตัวนี้เมื่อมีมากเกินไปจะไปกระตุ้นให้ต่อมลูกหมากโตเร็วขึ้น การลดน้ำหนักจึงเป็นการลดภาระของร่างกายและลดความเสี่ยงโดยตรง
2. ออกกำลังกายแบบแอโรบิกอย่างสม่ำเสมอ
การเดินเร็ว วิ่งจ็อกกิ้ง หรือว่ายน้ำ อย่างน้อย 150 นาทีต่อสัปดาห์ ไม่เพียงช่วยคุมน้ำหนัก แต่ยังกระตุ้นระบบไหลเวียนโลหิต ลดการเกร็งตัวของกล้ามเนื้ออุ้งเชิงกราน และลดการอักเสบในร่างกายได้ดีเยี่ยม
3. บริหารการดื่มน้ำให้ถูกเวลา
ผู้ป่วยต่อมลูกหมากโตมักมีปัญหาตื่นมาปัสสาวะกลางดึก แนะนำให้ลดหรืองดการดื่มน้ำปริมาณมาก ๆ ในช่วง 2-3 ชั่วโมงก่อนเข้านอน เพื่อลดปริมาณปัสสาวะที่ไปสะสมในเวลากลางคืน และในระหว่างวันไม่ควรกลั้นปัสสาวะ ควรเข้าห้องน้ำอย่างสม่ำเสมอ
4. เลิกการสูบบุหรี่
ควันบุหรี่เต็มไปด้วยสารพิษที่ทำลายระบบหลอดเลือดและส่งผลเสียต่อระบบทางเดินปัสสาวะ การสูบบุหรี่จัดจะยิ่งเพิ่มความรุนแรงของอาการต่อมลูกหมากโต และเพิ่มความเสี่ยงต่อโรคแทรกซ้อนอื่น ๆ ด้วย
5. จัดการความเครียด และนอนหลับให้เพียงพอ
ความเครียดสะสมทำให้กล้ามเนื้อหูรูดและกล้ามเนื้ออุ้งเชิงกรานเกิดการหดเกร็ง ส่งผลให้ปัสสาวะลำบากยิ่งขึ้น การพักผ่อนให้เพียงพอ 7-8 ชั่วโมง และทำจิตใจให้แจ่มใส จะช่วยให้ฮอร์โมนในร่างกายทำงานได้อย่างสมดุล
หากปรับพฤติกรรมแล้วอาการไม่ดีขึ้น ควรทำอย่างไร?
หากปรับพฤติกรรมและเลือกรับประทานอาหารแล้ว อาการก็ยังคงรบกวนชีวิตประจำวัน เช่น ปัสสาวะไม่ออกเลย ปวดปัสสาวะรุนแรง หรือมีการติดเชื้อซ้ำซ้อน จำเป็นต้องได้รับการรักษาทางการแพทย์ ซึ่งปัจจุบัน เทคโนโลยีการรักษาโรคต่อมลูกหมากโตมีความก้าวหน้าไปมาก ไม่ได้น่ากลัวอย่างที่คิด มีตั้งแต่
- การใช้ยา เพื่อคลายกล้ามเนื้อรอบต่อมลูกหมากหรือยาลดขนาดต่อมลูกหมาก
- การรักษาด้วยไอน้ำร้อน เป็นเทคโนโลยีใหม่ที่พ่นไอน้ำเข้าไปทำให้เซลล์ส่วนเกินฝ่อลง
- การผ่าตัดส่องกล้องหรือเลเซอร์ เป็นการตัดคว้านหรือใช้เลเซอร์สลายเนื้องอกที่ขวางทางเดินปัสสาวะ โดยไม่มีแผลหน้าท้อง ฟื้นตัวไว
สรุปบทความ
โรคต่อมลูกหมากโตเป็นเรื่องธรรมชาติของผู้ชายวัยเก๋า แต่การทนทุกข์ทรมานจากอาการปัสสาวะขัดไม่ใช่เรื่องที่ต้องทน หากคุณมีอายุ 40 ปีขึ้นไปและเริ่มมีอาการผิดปกติ หรือต้องการตรวจคัดกรองสุขภาพต่อมลูกหมาก ที่โรงพยาบาลจุฬารัตน์ 9 แอร์พอร์ต เรามีแพทย์ที่พร้อมให้คำปรึกษา ตรวจวินิจฉัยอย่างแม่นยำ และวางแผนการรักษาที่เหมาะสมกับสภาวะร่างกายของคุณที่สุด เพื่อให้คุณกลับมาใช้ชีวิตได้อย่างเต็มที่ ไร้ความกังวลในทุก ๆ วัน
คำถามที่พบบ่อย
หากปรับพฤติกรรมและอาหารแล้ว ต่อมลูกหมากที่โตจะหดเล็กลงจนเป็นปกติไหม?
การปรับพฤติกรรมและอาหาร ไม่สามารถทำให้ต่อมลูกหมากที่โตแล้วหดเล็กลงกลับไปเท่าขนาดเดิมได้ แต่การปรับพฤติกรรมจะช่วยชะลอไม่ให้ต่อมลูกหมากโตขึ้นอย่างรวดเร็ว ช่วยลดการอักเสบ และบรรเทาอาการปัสสาวะติดขัดให้ดีขึ้น เพื่อป้องกันไม่ให้โรคทวีความรุนแรงจนถึงขั้นต้องผ่าตัดฉุกเฉิน
ซื้ออาหารเสริมหรือวิตามินบำรุงต่อมลูกหมากมารับประทานเอง ปลอดภัยและช่วยได้จริงไหม?
แม้สารอาหารบางชนิด เช่น ไลโคปีน หรือสังกะสี (Zinc) จะมีงานวิจัยว่ามีส่วนช่วยบำรุงต่อมลูกหมากได้ แต่ไม่แนะนำให้ซื้ออาหารเสริมมารับประทานเองเพื่อหวังผลในการรักษาโรค เนื่องจากร่างกายแต่ละคนตอบสนองต่างกัน และอาจส่งผลเสียต่อตับหรือไตได้ หากเริ่มมีอาการปัสสาวะขัด ควรพบแพทย์เพื่อตรวจประเมินอาการและรับการรักษาที่ตรงจุดและปลอดภัย
การหลั่งอสุจิบ่อย ๆ ช่วยป้องกันโรคต่อมลูกหมากโตได้จริงหรือ?
ยังไม่มีหลักฐานทางการแพทย์ยืนยันชัดเจนว่า การหลั่งอสุจิบ่อยจะช่วยลดขนาดหรือป้องกันโรคต่อมลูกหมากโตได้โดยตรง การป้องกันและชะลอความเสื่อมที่ได้ผลดีและมีงานวิจัยรองรับชัดเจนที่สุดคือ การดูแลสุขภาพองค์รวม เช่น ควบคุมน้ำหนัก ออกกำลังกาย รับประทานผักผลไม้ที่มีกากใยสูง และลดการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์
รพ.วิมุต เปิด "ศูนย์ระบบทางเดินปัสสาวะ" ชูนวัตกรรม "UROLIFT" ความหวังใหม่รักษาต่อมลูกหมากโต โรคร้ายที่ชายสูงวัยเป็นเกินครึ่ง เจาะเทรนด์ "Heconomy" หนุนตลาดสุขภาพชายโตแรงทั่วโลก
การรักษาโรคต่อมลูกหมากโตด้วยไอน้ำ
ล่าสุด ! ศูนย์ทางเดินปัสสาวะ บำรุงราษฎร์ ผ่านการรับรองจากสถาบันบอสตัน ไซเอนทิฟิก สหรัฐอเมริกา
บำรุงราษฎร์ มุ่งยกระดับ Center of Excellence ชูเทคโนโลยีใหม่ในการรักษาโรคต่อมลูกหมากโตด้วยไอน้ำ รวดเร็ว แม่นยำ ไม่ต้องผ่าตัด
โรงพยาบาลจุฬาฯ ชวนชายไทยตรวจต่อมลูกหมากฟรี!! ใน "โครงการรณรงค์การตรวจสุขภาพของต่อมลูกหมากให้ชายสูงอายุ เพื่อถวายเป็นพระราชกุศล แด่ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช 5 ธันวาคม 2561"
รพ.จุฬาฯ ตรวจต่อมลูกหมาก
รพ.จุฬาฯ ขอเชิญตรวจสุขภาพต่อมลูกหมากฟรี!!