การเข้าเป็นสมาชิก WTO ของจีน : เส้นทางบนกลีบกุหลาบหรือขวากหนาม - newswit

กรุงเทพ--5 มิ.ย.--คณะผู้แทนถาวรไทยประจำองค์การการค้าโลก ในช่วง 3 สัปดาห์ที่ผ่านมา จีนได้จัดส่งเจ้าหน้าที่คณะใหญ่จากหลายหน่วยงานจากกรุงปักกิ่ง นำโดย นาย Long Yongtu ตำแหน่ง Vice Minister (เทียบเท่ารองปลัดกระทรวง) ของกระทรวง การค้าต่างประเทศและความร่วมมือทางเศรษฐกิจ (Ministry of Foreign Trade and Economic Cooperation : MOFTEC) เข้าไปร่วมการประชุมคณะทำงานองค์การการค้าโลกว่าด้วย การเข้าเป็นสมาชิกของจีน ครั้งที่ 4 ระหว่างวันที่ 22-23 พฤษภาคม 2540 ณ นครเจนีวา และจีนได้ใช้โอกาสนี้ พบปะหารือทั้งในลักษณะหลายฝ่ายและสองฝ่ายกับประเทศสมาชิกองค์การการค้าโลกหลายประเทศ รวมทั้งไทยด้วย การประชุมคณะทำงานฯ ครั้งที่ 4 นี้ ได้มีการตกลงเพิ่มเติมเกี่ยวกับเนื้อหาสาระของร่างพิธี สาร ว่าด้วย การเข้าเป็นสมาชิกของจีน ซึ่งเป็นเอกสารที่มีความสำคัญต่อการปฏิบัติของจีนหากได้เข้าเป็นสมาชิกแล้ว เรื่องที่สามารถบรรลุข้อตกลงกันได้ คือ (1) กระบวนการยุติธรรมต่อประเด็นทางการค้า ซึ่งเดิมจีนยังมีข้อสงวนที่จะให้ความคุ้มครองของศาลในเรื่องสิทธิบัตร และเครื่องหมายการค้า แต่ขณะนี้ จีนกำลังดำเนินการแก้กฎหมายทั้งสองฉบับอยู่ จึงไม่จำเป็นต้องมีข้อสงวนดังกล่าวอีก (2) การปฏิบัติที่ไม่แตกต่างต่อการนำเข้าและจำหนายสินค้าในจีน ซึ่งจีนได้ยกเลิกการตั้งราคาที่ต่างกันระหว่างสินค้าที่ผลิตในประเทศกับสินค้านำเข้าไปแล้ว อย่างไรก็ตาม คณะทำงานฯ ยังต้องพิจารณาสาระส่วนอื่นๆ รวมไปถึงเอกสารที่จะเป็นภาคผนวกของร่างพิธีสารนี้ต่อไป เพราะยังไม่สามารตกลงกันได้ในประเด็นสำคัญต่างๆ หลายเรื่อง เช่น รายการสินค้าภายใต้การค้าโดยรัฐ และโดยผู้ประกอบการที่ได้รับมอบหมายเท่านั้น สินค้าที่จีนยังขอใช้มาตรการที่ไม่ไช่ภาษีในการนำเข้าต่อไป ซึ่งบางรายการระบุระยะเวลาที่จะยกเลิกไว้นานถึง 12 ปี สินค้านำเข้าที่จีนจะต้องมีการตรวจสอบมาตรฐาน การชี้แจงข้อมูลเกี่ยวกับการให้การอุดหนุน ตลอดจนความประสงค์ของจีนที่จะมีระบบโควต้าภาษีสำหรับสินค้าเกษตรบางรายการ เป็นต้น ในการหารือกันเกี่ยวกับประเด็นเหล่านี้ จึงไม่สามารถให้ความกระจ่างชัดในเหตุผลความจำเป็นและรายละเอียดของขั้นตอนการบริหารหารนำเข้า จึงได้สร้างความกังวลแก่ประเทศสมาชิกองค์การการค้าโลกว่า จีนมีความพร้อมมากน้อยเพียงใดที่จะปฏิติตามกติการการค้าระหว่างประเทศ บรรยากาศของการประชุมคณะทำงานฯ จึงเต็มไปด้วยความคลุมเครือ และความคลางแคลงใจต่อจีน หลายประเทศเริ่มมีทัศนะว่า เกิดความไม่สมดุลขึ้น เพราะจากการประชุมคณะทำงานฯ ครั้งที่านมา ประเทศสมาชิกได้แสดงความยืดหยุ่นต่อจีนหลายประการ แต่จีนกลับไม่พร้อมที่จะปรับปรุงข้อเสนอต่างๆ ของตนเท่าที่ควร ทั้งที่จีนได้แย้มพรายออกมาว่า กำหนดไว้คร่าวๆ ที่จะเข้าเป็นสมาชิกได้ในช่วงต้นปี 2541 ในการเจรจาสองฝ่ายเพื่อการเปิดตลาดสินค้า ซึ่งกระบวนการที่เกิดขึ้นควบคู่กับการประชุมคณะทำงานฯ และจะส่งผลต่อกาารพิจารณาร่างพิธีสาร ก็ประสบกับบรรยากาศคล้ายคลึงกัน เพราะไม่สามารถความคืบหน้าใดๆ ได้ ไทยกับจีนได้มีโอกาสจับเข่าคุยกันสองต่อสองเมื่อวันที่ 21 พฤษภาคม 2540 แต่เป็นเพียงการย้ำถึงคำขอที่ไทยได้ยื่นให้ และคำขอเพิ่มเติมเท่านั้น ซึ่งฝ่ายจีนรับทราบไว้และจะนำไปพิจารณาต่อไป ในการเจรจาลักษณะนี้ ดูเหมือนว่า ประเทศที่จีนให้ความสำคัญเป็นลำดับแรกคือ สหรัฐอเมริกา สหภาพยุโรป แคนาดา และญี่ปุ่น ซึ่งล้วนแต่เป็นประเทศคู่ค้ารายใหญ่ของจีนด้วยกันทั้งนั้น ประเทศสมาชิกองค์การการค้าโลกอื่นๆ ซึ่งมีทั้งประเทศพัฒนาแล้ว และประเทศที่กำลังพัฒนา จึงแสดงความไม่พอใจและเบื่อหน่ายกับการที่จีนไม่มีการตอบสนองเท่าที่ควร และเห็นว่า ไม่เป็นธรรมที่จะต้อง ยอมรับทุกสิ่งที่จีนตกลงกับประเทศใหญ่เหล่านี้ได้ในที่สุด คณะทำงานฯ กำหนดที่จะประชุมกันอีกครั้งในช่วงปลายเดือนกรกฎาคม 2540 ซึ่งคาดว่า จีนจะพิจารณาปรับปรุงข้อเสนอจองตนให้สมเหตสมผลและมีความโปร่งใสมากขึ้นกว่าเดิม มิฉะนั้น เส้นทางการเข้าสู่การเป็นสมาชิกองค์การการค้าโลกของจีนจะไม่ได้โรยด้วยกลีบกุหลาบ แต่กลับกลายเป็นเส้นทางแห่งขวากหนามไปโดยสิ้นเชิง--จบ--