ลวดลายปูนปั้นประดับโบราณสถานในเมืองเชียงใหม่ได้รับรางวัลชมเชย รางวัลผลงานวิจัย ประจำปี 2546 จากสภาวิจัยแห่งชาติ

กรุงเทพฯ--3 ก.ย.--วช. นายจิรพันธ์ อรรถจินดา เลขาธิการคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ แถลงแก่สื่อมวลชนว่า สำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ (วช.) ให้รางวัลสภาวิจัยแห่งชาติ ประจำปี 2546 : รางวัลผลงานวิจัย รางวัลชมเชย สาขาปรัชญา แก่ผลงานเรื่อง "ลวดลายปูนปั้นประดับโบราณสถานในเมืองเชียงใหม่" ของนายจิรศักดิ์ เดชวงศ์ญา จากสถาบันวิจัยสังคม มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เมืองเชียงใหม่ก่อตั้งมาเป็นเวลากว่าเจ็ดร้อยปีแล้ว จึงมีโบราณสถานที่มีคุณค่าหลายแห่ง โบราณสถานเหล่านี้มักจะมีการประดับประดาด้วยลวดลายแบบต่าง ๆ ที่เป็นเอกลักษณ์ของศิลปะล้านนา จากการศึกษาลักษณะวิวัฒนาการ และอิทธิพลทางศิลปะของลวดลายปูนปั้นที่ประดับอยู่ตามเจดีย์ วิหาร อุโบสถ หอไตร และซุ้มโขงในเมืองเชียงใหม่ พบว่า ลวดลายปูนปั้นแบ่งออกได้เป็น 5 ประเภทคือ ลายกระหนก ลายกาบและประจำยามอก ลายกลีบบัว ลายหน้ากระดาน และลายแผง ซึ่งแต่ละลายมีรูปแบบย่อยที่แตกต่างกันไป ลวดลายปูนปั้นแบบล้านนาเริ่มมีการค้นพบหลักฐานมาตั้งแต่พุทธศตวรรษที่ 20 เมื่อถึงช่วงพุทธศตวรรษที่ 22-23 หลักฐานต่าง ๆ มีน้อยมาก ทำให้การศึกษารูปแบบและวิวัฒนาการของลวดลายในยุคนี้ไม่ชัดเจน ครั้งในสมัยของพระเจ้ากาวิละงานปูนปั้นของเชียงใหม่เริ่มปรากฏอีก โดยเป็นผลงานของช่าง 3 กลุ่มคือ กลุ่มช่างในราชสำนักที่สืบทอดมาจากสกุลช่างลำปาง กลุ่มช่างที่ได้รับอิทธิพลจากศิลปะพม่า และกลุ่มช่างที่สร้างสรรค์งานในรูปแบบของตนเอง เมื่อถึงพุทธศตวรรษที่ 25 ปรากฏว่าลวดลายที่ประดับตามโบราณสถานต่าง ๆ เปลี่ยนไปเป็นการใช้กระจกจืนประดับบนลายปูนปั้น จากการศึกษาวิจัยลวดลายปูนปั้นที่ประดับตามโบราณสถานในเมืองเชียงใหม่ ทำให้เกิดองค์ความรู้เกี่ยวกับการปั้นลวดลายของช่างในช่วงระยะเวลาต่าง ๆ ซึ่งเป็นประโยชน์มากต่องานด้านศิลปะและโบราณคดีของล้านนา ผลงานวิจัยที่ได้รับรางวัลชมเชย จะได้รับรางวัลมูลค่า 50,000 บาท พร้อมประกาศนียบัตรเชิดชูเกียรติคุณจาก ฯพณฯ นายกรัฐมนตรี ในฐานะประธานสภาวิจัยแห่งชาติ สถานที่ติดต่อ สถาบันวิจัยสังคม มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เชียงใหม่ 50200 โทรศัพท์ 0 5389 2358--จบ-- -นห-