ทีวีไกด์: รายการ “องค์กรเกื้อแผ่นดิน” ตอน “สืบลมหายใจป่า ด้วยภูมิปัญญาคนต้นน้ำมูล” ทุกขลาภที่อาบแก้มชาวบ้านวังน้ำเขียว

เหนือแนวเทือกเขาพนมดงรักแถบจังหวัดนครราชสีมา ที่นี่คืออาณาเขตของผืนป่าดงพญาเย็นเชื่อมต่อเขาใหญ่เมกกะแห่งความเจริญทางธรรมชาติอีกแห่งของประเทศและของโลก ต้นกำเนิดชีวิตและสายธารเสมือนเส้นเลือดใหญ่ที่หล่อเลี้ยงผู้คน สัตว์ป่า และพืชพรรณ 2 ฝั่งแม่น้ำมูลและบางปะกงมาตั้งแต่เมื่อครั้งอดีต ชาวบ้าน อ.วังน้ำเขียว จ.นครราชสีมา คือคนอีกกลุ่มหนึ่งอดีตได้อพยพย้ายถิ่นหนีความลำบากยากจนมาปักหลักทำมาหากินอยู่บนแผ่นดินที่ไม้ไม่เคยหมดป่า ข้าวปลาไม่เคยขาดทุ่ง พออยู่พอกินตามภูมิปัญญาไทบ้าน เป็นชุมชนในป่าที่ไม่เคยหลังเขา แต่ระยะเวลาเพียง 30 ปีที่ผ่านมาแผ่นดินที่อุดมไปด้วยทรัพยากรธรรมชาติจำต้องถูกกระแสทุนนิยมบุกรุกแพ้วถางความเชื่อให้ต้องวางคราดจอบหันมาจับรถไถไล่ล่าความมั่งมี ด้วยการปลูกพืชเศรษฐกิจเชิงเดี่ยว ซึ่งต่อมาทำให้ต้องจนเจ็บกันไปทั่ว ไม่เว้นแม้คนต้นน้ำอย่างชาวบ้าน ต.ไทยสามัคคี ความทุกข์จากภาคเกษตรยังมิทันจาง ทุกขลาภก็อาบแก้มคนตำบลนี้อีกครั้ง ในวันที่วังน้ำเขียวถูกโปรโมทให้เป็นเมืองแห่งที่พักตากอากาศท่ามกลางขุนเขา ทำให้บ้านพัก รีสอร์ท โรงแรม ผุดแข่งกันขึ้นเพื่อรองรับนักท่องเที่ยว เบียดวิถีดั้งเดิมตกขอบความศิวิไลซ์ พื้นที่ทำกินส่วนใหญ่ของชาวบ้านจึงเปลี่ยนมือมาสู่นายทุน ผันสถานะคนพื้นถิ่นจากเป็นนายตนเองบนแผ่นดินบรรพชนมาเป็นคนรับจ้างในรีสอร์ทโรงแรม ในสถานการณ์ที่ไม้กำลังหมดป่าจากการขยายพื้นที่เพาะปลูกพืชเศรษฐกิจ ประกอบกับการรุกคืบของอาณาจักรธุรกิจตากอากาศที่ล้มป่าฆ่าฟันวิถีคนท้องถิ่นจวนสิ้น ทำให้เมื่อปี 2540 บริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน) ร่วมกับมูลนิธิคุ้มครองสัตว์ป่าและพันธุ์พืชในพระบรมราชินูปถัมภ์ และชาวบ้านไทยสามัคคี ร่วมกันปลูกป่าในโครงการปลูกป่าถาวรเฉลิมพระเกียรติในพื้นที่อุทยานแห่งชาติทับลานรวม 1 หมื่นไร่ เพื่อคืนความอุดมสมบูรณ์ให้ผืนป่าดงพญา จากรากอนุรักษ์ครั้งนั้นเองทำให้ปรากฏเชื้อไฟแห่งงานอนุรักษ์อย่างยั่งยืนของคนไทยสามัคคีด้วยการก่อตั้ง “เครือข่ายกลุ่มอนุรักษ์ต้นน้ำมูล” เพื่อร่วมกันพิทักษ์ป่ารอบอุทยานแห่งชาติทับลานนานถึง 10 กว่าปีมาแล้ว ทำให้วันนี้ป่าเริ่มฟื้นวิถีชุมชนในอดีตก็คืนกลับ ด้วยเหตุนี้ ต.ไทยสามัคคี จึงเข้าร่วมเป็น 1 ในโครงการรักษ์ป่า สร้างคน ๘๔ ตำบลวิถีพอเพียง โดยบริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน) และภาคีเครือข่าย โดยใช้ฐานด้านการอนุรักษ์และวิถีความพอเพียงเป็นกลจักรสำคัญในการขับเคลื่อนโครงการ ทางโครงการได้สนับสนุนงบประมาณ เครื่องไม้เครื่องมือ และองค์ความรู้ เพื่อถ่ายทอดงานอนุรักษ์ร่วมกับผู้ใหญ่ที่ให้ค่าต่อการปลูกฝังลูกหลานให้รักษ์ป่ารักชุมชน ทั้งการเรียนรู้ทรัพยากรท้องถิ่น ประวัติศาสตร์ชุมชน และคุณธรรมที่นำไปสู่การปกป้องรักษา กระทั่งเด็กๆนำความรู้ที่ได้แยกย้ายกันไปทำหน้าที่ของตนตามหมู่บ้านต่างๆ อย่างแข็งขันหลายต่อหลายรุ่นมาจนถึงปัจจุบัน ชั่วโมงนี้ชาวไทยสามัคคีคือคนอีกกลุ่มหนึ่งที่เป็นแบบอย่างของชาวบ้านย่ำดินแต่คิดเยี่ยงดาว ผู้เพียรรักษาวิถีชุมชนด้วยการสร้างคนพิทักษ์ป่า เป็นครูบาให้กันและกัน จะมีสักกี่ตำบลในประเทศนี้ที่ตกอยู่กลางวงล้อมของทุนต่างถิ่นมีอำนาจซื้อดิน ซื้อฟ้า ซื้อป่า ซื้อเขา แต่กลับหาญกล้าต้านทานดุจน้ำค้างกลางดงแดด แม้ต้องถูกแผดเผาแต่ก็พร้อมอสิงหาอย่างผู้เปี่ยมเมตตามั่นคงสืบลมหายใจป่า เพื่อสานต่อชีวิตคนบนแผ่นดินมรดกโลกผืนนี้ ร่วมติดตามภารกิจของมนุษย์บางสายพันธุ์ที่อยู่ร่วมกันกับป่าอย่างกัลยาณมิตรโดยตระหนักอยู่เสมอว่า “ไม้ในชุมชนก็เหมือนคนในป่าเขา จะมีชีวิตอยู่ได้ก็ด้วยการพึ่งพาอาศัยกัน” ในรายการองค์กรเกื้อแผ่นดิน ตอนสืบลมหายใจป่า ด้วยภูมิปัญญาคนต้นน้ำมูล 17 พฤษภาคม 2554 วันวิสาขบูชา 10 นาฬิกา ทาง โมเดิร์นไนน์ทีวี สามารถคลิกดูภาพประกอบได้ที่ www.thaipr.net

• ข่าวจังหวัดนครราชสีมา
• ข่าววังน้ำเขียว
• ข่าวนครราชสีมา
• ข่าวดงพญาเย็น
• ข่าวภูมิปัญญา