WHO ชี้กว่าครึ่งหนึ่งใช้ยาไม่เหมาะสม สพร. เร่งวางแนวทางเพื่อความปลอดภัยผู้ป่วย

ข่าวประชาสัมพันธ์ »

          บุคลากรสาธารณสุขหารือแนวทางเพื่อความปลอดภัยของผู้ป่วย สร้างหลักการ SIMPLE ป้องกันผู้ป่วยจากการผ่าตัดและการติดเชื้อ แพทย์เตือนการใช้ยาไม่สมเหตุสมผล เร่งสร้างความรู้หมอ-พยาบาลก่อนสั่งยาที่กระทบผู้ป่วย ป้องกันการยิงยา
          เพื่อลดความผิดพลาดในการรักษาที่ส่งผลกระทบต่อผู้ป่วย ในวันแห่งความปลอดภัยของผู้ป่วยโลก (Global Day of Patient Safety) และวันแห่งความปลอดภัยของผู้ป่วยและบุคลากรสาธารณสุขของประเทศไทย (Thailand Patient and Personnel Safety Day) 17 กันยายน 2560 สถาบันรับรองคุณภาพสถานพยาบาล (สรพ.) (องค์การมหาชน) จึงได้จัดวงสนทนาแลกเปลี่ยนและรับฟังความคิดเห็น ทั้งบุคลากรสาธารณสุขและภาคประชาชน เพื่อวางเป้าหมายความปลอดภัยของผู้ป่วยของประเทศไทย (Patient Safety Goals)
          โดยทาง สพร. กับคณะทำงานสองส่วนคือคณะทำงานพัฒนาเป้าหมายความปลอดภัยของผู้ป่วยและคณะทำงานพัฒนาเป้าหมายความปลอดภัยของบุคลากรสาธารณสุข ได้ร่วมกันวางแนวทางในการสร้างความปลอดภัยของผู้ป่วยที่ มีชื่อว่า SIMPLE ย่อมาจาก Safe Surgery, Infection Control, Medication and Blood Safety, Patient Care Process, Line Tube and Catheter and Laboratory และ Emergency Response
          ทั้งนี้ในวงสนทนาย่อยหัวข้อตัวอักษร SIMPLE
          S หรือการผ่าตัดที่ปลอดภัย มีการวางเป้าหมายที่จะลดข้อผิดพลาดและเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์ที่ป้องกันได้จากกระบวนการผ่าตัด และเพิ่มการส่งเสริมการสื่อสารการทำงานเป็นทีมที่คำนึงถึงขั้นตอนความปลอดภัยที่สำคัญร่วมกัน โดยจะใช้วิธีตรวจเช็คเพื่อความปลอดภัยในการผ่าตัด (Safe Surgery Checklist) ที่สอดคล้องกับการทำงานแต่ละแห่งและอาศัยการทำงานร่วมของศัลยแพทย์ วิสัญญีแพทย์ และพยาบาล ตั้งแต่ก่อนเริ่มให้การระงับความรู้สึกจนถึงขั้นตอนก่อนผู้ป่วยออกจากห้องผ่าตัด
          I หรือการป้องกันการติดเชื้อ ซึ่งมีประเด็นที่หลากหลาย แต่จุดที่กำลังเป็นที่สนใจของสังคมคือเรื่องเชื้อดื้อยา แผนนี้ตั้งเป้าว่าจะป้องกันการแพร่กระจายของเชื้อดื้อยาในผู้ป่วยที่เข้ารับการรักษาในโรงพยาบาล หนึ่งในมาตรการต่างๆ คือการกำหนดแนวทางการใช้ยาของโรงพยาบาลไม่ให้มีการใช้ยาปฏิชีวนะเกินจำเป็น การเฝ้าระวังการติดเชื้อดื้อยาที่มีความสำคัญและส่งผลกระทบรุนแรง โดยกำหนดเกณฑ์การวินิจฉัยการติดเชื้อดื้อยาที่เป็นมาตรฐาน รวมถึงการวิเคราะห์ข้อมูลและรายงานการติดเชื้อดื้อยาแก่ผู้บริหารและผู้เกี่ยวข้อง เป็นต้น
ขณะที่หัวข้อตัวอักษร M หรือความปลอดภัยในการให้ยาและเลือด โดยมีเรื่องการใช้ยาอย่างสมเหตุสมผล (Rational Drug Use: RDU) เป็นประเด็นสำคัญประการหนึ่งของหัวข้อสนทนา
          ผศ.นพ.พิสนธิ์ จงตระกูล คณะทำงานพัฒนาเป้าหมายความปลอดภัยของผู้ป่วย กล่าวว่า ปัจจุบัน องค์การอนามัยโลก พบว่า มากกว่าครึ่งหนึ่งของการใช้ยาเป็นการใช้ยาอย่างไม่สมเหตุสมผล ก่อให้เกิดความไม่ปลอดภัยต่อผู้ป่วย ยกตัวอย่างยาขายดี Etoricoxib ที่เป็นยาแก้ปวดที่มีราคาแพง แต่ถูกห้ามใช้ในคนที่มีความดันโลหิตสูง หากแพทย์ไม่ซักถามคนไข้หรือดูประวัติ อาจมีการจ่ายยาชนิดนี้ให้จนเกิดอันตรายต่อผู้ป่วย
          "หรือยาบางตัวที่ห้ามไม่ให้จ่ายยาให้แก่หญิงมีครรภ์ บางรายมองไม่รู้ว่ากำลังมีครรภ์หรือไม่ ถ้าหมอไม่ถาม และคนไข้เองก็ไม่รายงาน ก็อาจจ่ายยาชนิดนี้ให้ ซึ่งทำให้ส่งผลอันตรายต่อเด็กในครรภ์"
          ดังนั้น จึงต้องหามาตรการต่างๆ เพื่อป้องกันผลกระทบในส่วนนี้ ผศ.นพ.พิสนธิ์ อธิบายว่าจะมีการนำแนวทาง PLEASE มาใช้เพื่อความปลอดภัยของผู้ป่วย ได้แก่ การสร้างความเข้มแข็งให้กับคณะกรรมการเภสัชกรรมและการบำบัด (P) การปรับปรุงฉลากยา จัดทำฉลากยาเสริม และการให้ข้อมูลยาแก่ผู้ป่วย (L) การจัดทำและการจัดหาเครื่องมือจำเป็นเพื่อการใช้ยาอย่างสมเหตุสมผล (E) การสร้างความตระหนักรู้ด้านการใช้ยาอย่างสมเหตุสมผลแก่บุคลากรในโรงพยาบาล (A) การดูแลด้านยาเพื่อความปลอดภัยของประชากรกลุ่มพิเศษ (S) และการสร้างเสริมจริยธรรมในการสั่งใช้ยา (E)
          "ในกลุ่มประชากรพิเศษ เช่น ผู้สูงอายุที่อาจจะอ่านฉลากไม่เห็น ก็อาจต้องออกแบฉลากยาเป็นภาพที่ดูแล้วเข้าใจ หรือการเขียนชื่อยาเป็นภาษาไทยเพื่อให้ผู้ป่วยสามารถอ่านได้ ส่วนเรื่องจริยธรรมในการสั่งยา ก็เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดการยิงยา" ผศ.นพ.พิสนธิ์ อธิบาย
          P - Process of Work การบริหารจัดการ
          "เราต้องรู้สภาพความเสี่ยงของตัวเองก่อนไปดูแลผู้ป่วยที่ดูแลตัวเองไม่ได้" ฐิชภัค กองสิน พยาบาลวิชาชีพ ชำนาญการพิเศษ โรงพยาบาลสรรพสิทธิประสงค์ ระบุความสำคัญของการบริหารจัดการ ซึ่งหากมีการดำเนินการที่ดีจะเป็นปัจจัยสำคัญที่ลดความสูญเสี่ยหรืออัตราเสี่ยงให้กับบุคลากรทางการแพทย์และสาธารณสุขได้
          ฐิชภัค กล่าวอีกว่า สิ่งสำคัญที่สุดคือ องค์ความรู้ของทุกคนในองค์กร ยกตัวอย่างง่ายๆอย่างวัณโรค ซึ่งปัจจุบันยังมีแนวปฏิบัติที่แตกต่างกัน นอกจากนี้ยังพบว่ามีระบบการดูแลสุขภาพบุคลากรไม่ดีพอ จึงเป็นปัญหานำไปสู่การเกิดโรคจากการทำงาน นอกจากนี้ การบริหารจัดการที่ไม่ดีจะทำให้เกิดการโยนงานกันไปมาทำให้งานไม่บรรลุผลอย่างที่ควรเป็นอีกด้วย
          "ทุกคนต้องมาคุยกันเรื่องกฎหมาย เรื่องหลักวิชา แม้แต่ช่างหรือวิศวะก็ต้องมาทำความเข้าใจร่วมกัน อย่างวัณโรค ถ้าเป็นนอกจากทำให้เสียเงินแล้ว บางคนอาจต้องลาออกไป เป็นการเสียบุคลากรที่ใช้ทั้งเงินและเวลาผลิต นอกจากนี้ยังสร้างความเสี่ยงสู่ผู้ป่วยอีกด้วย ดังนั้นการรู้ตัวเองและการตรวจสุขภาพบุคลากรเองจึงเป็นเรื่องที่ต้องใส่ใจ"
          L - Lane (Ambulance) and Legal Issue การส่งต่อผู้ป่วยอย่างปลอดภัยรวมทั้งกรอบกฎหมาย
          "มีการฟ้องรองแพทย์อย่างต่อเนื่อง บุคลากรสุขภาพจึงต้องทำความเข้าใจด้านกฎหมาย" นิติ เนื่องจำนงค์ ผู้อำนวยการศูนย์กฎหมายศรีปทุม มหาวิทยาลัยศรีปทุม กล่าว นอกจากนี้ ยังระบุถึง 2 ประเด็นหลักที่บุคลากรทางการแพทย์จะต้องให้ความสำคัญมากๆได้แก่ หนังสือการยินยอมการรักษา และเวชระเบียน
          "หนังสือยินยอมการรักษา คือ การที่แพทย์จะบอกกับคนไข้ว่าเป็นอะไร รักษาอย่างไร กระบวนการต่างๆเป็นอย่างไร เป็นทางเลือกว่าคนไข้จะรักษาแบบไหน หรือจะปฏิเสธการรักษา ส่วนเวชระเบียน ไม่ว่าคนผู้ป่วยจะรักษาหรือไม่ก็ต้องบันทึกไว้ หรือถ้ารักษาก็ต้องบันทึกให้ครบ เพื่อยืนยันว่าเป็นการรักษาตามมาตรฐานวิชาชีพ"
          นิติ ให้ความเห็นว่า คดีทางการแพทย์แตกต่างจากคดีฟ้องร้องทั่วไป เพราะเป็นเรื่องความเกี่ยวพันระหว่างคนไข้กับสหวิชาชีพ ไม่ว่าแพทย์ พยาบาล นักเทคนิคการแพทย์ วิสัญญีแพทย์หรืออีกมากมาย ซึ่งมีพื้นฐานทางความคิดอยู่ที่การช่วยเหลือ ในขณะผู้ป่วยเองก็มีความเคารพให้สหวิชาชีพเหล่านี้ ดังนั้น จึงเป็นคดีที่มาจากความรักเคารพกัน แต่เมื่อเกิดคดีแม้เพียงหนึ่งคดีก็กระทบในหลายด้าน นอกจากกระทบคนไข้แล้ว ทางสหวิชาชีพก็อาจกระทบถึงขวัญกำลังใจ หลักการ รูปแบบการรักษา เหล่านี้จึงจำเป็นต้องการการเจรจามากกว่าการฟ้องร้องทางกฎหมาย
          "หนังสือยินยอมรับการรักษาและเวชระเบียนที่บันทึกครบถ้วนคือความชัดเจนที่จะช่วยยืนยัน บอกต่อ หรืออธิบายถึงมาตรฐานการรักษาได้" นิติกล่าว
          สำหรับในส่วนการส่งต่อหรือความปลอดภัยของรถพยาบาล พบว่า เป็นอีกสาเหตุที่ทำให้สูญเสียบุคลากร โดยมีงานวิจัยพบว่า หากเกิดอุบัติเหตุ การกระแทกอุปกรณ์ต่างๆในรถพยาบาลจะเป็นสาเหตุในการบาดเจ็บหรือเสียชีวิต ในขณะที่รถที่ดี มีการวางตำแหน่งที่นั่งและอุปกรณ์เหมาะสม จะสามารถรับแรงเหวี่ยงและลดการบาดเจ็บหรือเสียชีวิตได้
          E - Environment and Working Conditions การสร้างสิ่งแวดล้อมที่ปลอดภัยในการทำงาน
          "แค่พูดจา จับตัว มองตา รู้จักพูด ขอโทษ ขอบคุณ แค่นี้ก็ความขัดแย้งก็ไม่เกิดขึ้นแล้ว" ณัฐวิมล วรรณโร สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดสงขลา ให้ความเห็นถึง กรณีที่บุคลากรทางการแพทย์มักได้รับความเสี่ยงจากอารมณ์ของผู้รับบริการ เช่นเดียวกับวงแลกเปลี่ยนที่สะท้อนไปในทางเดียวกันว่า สื่อโซเชี่ยลเป็นสิ่งที่ทำให้เกิดความกังวลมากและถือเป็นการคุกคามแบบหนึ่ง
          "มองเรื่องนี้เป็นจุดแรก ปัจจุบันเป็นสังคมที่คนใช้โซเชี่ยลมีเดียทุกวันทำให้มองเห็นแต่ตัวเอง ผู้ให้บริการก็เช่นกัน ทุกคนต้องมีความเป็นเจ้าบ้าน ต้องให้การต้อนรับกับทุกคนที่ดีมาตามบริบทตรงนั้น"
          อีกประเด็นหนึ่งที่ ณัฐวิมล เห็นว่าเป็นประเด็นสำคัญคือการทำงานอย่างมีความสุข อย่างพยาบาล หลายคนอาจมองว่าทำงานได้ค่าตอบแทนแล้ว แต่คนทำงานก็มีจิตใจและประสบปัญหาจากภาระงานหรือแรงกดดันต่างๆไม่น้อย หากทำงานอย่างมีความสุขจะย้อนกลับมาที่ร่างกายของบุคลากร และจิตใจที่พร้อมจะให้บริการคนไข้ด้วย


WHO ชี้กว่าครึ่งหนึ่งใช้ยาไม่เหมาะสม สพร. เร่งวางแนวทางเพื่อความปลอดภัยผู้ป่วย
 
WHO ชี้กว่าครึ่งหนึ่งใช้ยาไม่เหมาะสม สพร. เร่งวางแนวทางเพื่อความปลอดภัยผู้ป่วย
 

ข่าวสถาบันรับรองคุณภาพสถานพยาบาล+วันแห่งความปลอดภัยวันนี้

รพ.เอกชล อ่างศิลา ได้รับการรับรองมาตรฐาน HA (Hospital Accreditation) สำหรับโรงพยาบาลทั่วไปขนาดใหญ่ อย่างต่อเนื่อง

โรงพยาบาลเอกชล อ่างศิลา โดย นพ.เกศดา จันทร์สว่าง ผู้อำนวยการโรงพยาบาลเอกชล อ่างศิลา เข้ารับมอบประกาศนียบัตรรับรองคุณภาพสถานพยาบาล จาก สถาบันรับรองคุณภาพสถานพยาบาล (องค์การมหาชน) ภายในงานประชุมวิชาการประจำปี HA National Forum ครั้งที่ 26 เมื่อวันที่ 10 มีนาคม 2569 การรับรองครั้งนี้เป็นการรับรองตามมาตรฐาน HA (Hospital Accreditation) สำหรับโรงพยาบาลทั่วไปขนาดใหญ่ ซึ่งแสดงถึงการดำเนินงานตามมาตรฐานโรงพยาบาลและบริการสุขภาพที่มุ่งเน้นคุณภาพ ความปลอดภัย และการดูแลผู้ป่วยอย่างมีประสิทธิภาพ การ

"อภัยภูเบศร" ชูธง 'Smart Thai Traditional... "อภัยภูเบศร" ชูธง 'Smart Thai Traditional Medicine' เดินหน้าสู่มาตรฐานโลก — "อภัยภูเบศร" ชูธง 'Smart Thai Traditional Medicine' เดินหน้าสู่มาตรฐานโลก ปลื้...

โรงพยาบาลธนบุรี ในเครือ THG นำโดย ศ.คลินิ... รพ.ธนบุรี ปลื้ม! ผ่านการรับรองมาตรฐาน HA ต่อเนื่องเป็นครั้งที่ 5 — โรงพยาบาลธนบุรี ในเครือ THG นำโดย ศ.คลินิก นพ.วิศิษฎ์ วามวาณิชย์ ประธานเจ้าหน้าที่บริหา...

พญ.มนนภา ขุนณรงค์ ผู้อำนวยการฝ่ายการแพทย์... โรงพยาบาลหัวเฉียว ได้รับประกาศนียบัตรต่อเนื่องครั้งที่ 6 จากสถาบันรับรองคุณภาพสถานพยาบาล — พญ.มนนภา ขุนณรงค์ ผู้อำนวยการฝ่ายการแพทย์ โรงพยาบาลหัวเฉียว เป็...

สถาบันรับรองคุณภาพสถานพยาบาล (องค์การมหาช... ไทย-เยอรมนี ชูความสำเร็จ พัฒนามาตรฐานความปลอดภัยให้กับบุคลากรทางการแพทย์ไทย — สถาบันรับรองคุณภาพสถานพยาบาล (องค์การมหาชน) คณะแพทย์ศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี...

นายแพทย์กิตตินันท์ อนรรฆมณี ผู้อำนวยการสถ... สรพ. ร่วมกับ บี. บราวน์ และ GIZ มอบเจลแอลกอฮอล์ให้โรงพยาบาล ฝ่าวิกฤติโควิด-19 — นายแพทย์กิตตินันท์ อนรรฆมณี ผู้อำนวยการสถาบันรับรองคุณภาพสถานพยาบาล (สรพ.)...

พระเจ้าหลานเธอ พระองค์เจ้าพัชรกิติยาภา เส... ภาพข่าว: พิธีเปิดงานประชุมวิชาการประจำปี ครั้งที่ 20 ของสถาบันรับรองคุณภาพสถานพยาบาล — พระเจ้าหลานเธอ พระองค์เจ้าพัชรกิติยาภา เสด็จแทนพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระ...