ม.มหิดล พร้อมส่งเสริมผลักดันผลิตภัณฑ์โภชนเภสัชบรรลุเป้าหมาย BCG เศรษฐกิจชาติ

ทิศทางของการปลูกพืชเพื่อเพิ่มมูลค่าทางเศรษฐกิจไทยในปัจจุบัน จึงมุ่งไปที่การพัฒนาสู่ผลิตภัณฑ์ "โภชนเภสัช" (Nutraceutical) เพื่อเป็นทางเลือกในการเสริมสร้างสุขภาวะ ซึ่งสอดคล้องกับกระแสนิยม (trend) ในโลกยุคปัจจุบันที่ผู้คนส่วนใหญ่หันมาใส่ใจบริโภคอาหารจากธรรมชาติเพื่อการดูแลสุขภาพ มากกว่าการรับประทานยาที่มีส่วนประกอบหลักจากสารเคมี ซึ่งเป็นที่หวั่นวิตกในเรื่องการมีผลข้างเคียงต่อร่างกาย

รองศาสตราจารย์ เภสัชกรสุรกิจ นาฑีสุวรรณ คณบดีคณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล กล่าวว่า เป็นเวลากว่าครึ่งศตวรรษแล้วที่คณะฯ ได้มีการศึกษาวิจัยด้านพืชสมุนไพรอย่างครบวงจร ตั้งแต่การพัฒนาสายพันธุ์ การสกัดสารสำคัญจากพืชสมุนไพรเพื่อพัฒนาสู่ยาในรูปแบบต่างๆตลอดจนการทดสอบประสิทธิภาพทางยาเพื่อให้ได้ผลิตภัณฑ์ยาที่มีคุณภาพดีที่สุดสำหรับประชาชน

จนเมื่อกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม ได้ประกาศให้ทุกสถาบันอุดมศึกษาดำเนินตามนโยบายโครงการพลิกโฉมมหาวิทยาลัย (Reinventing University) ซึ่งในด้าน Drug Discovery คณะเภสัชศาสตร์มหาวิทยาลัยมหิดล ได้ร่วมกับอีก 8 ส่วนงานของมหาวิทยาลัยมหิดล ซึ่งได้แก่ คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี คณะเวชศาสตร์เขตร้อน คณะทันตแพทยศาสตร์ คณะเทคนิคการแพทย์ คณะวิทยาศาสตร์ สถาบันชีววิทยาศาสตร์โมเลกุล(MB) และคณะเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร (ICT) พัฒนายาใหม่ ซึ่งกำลังอยู่ระหว่างการร่วมสร้างแพลตฟอร์มขึ้นเพื่อสนับสนุนโครงการฯ

รองศาสตราจารย์ เภสัชกรสุรกิจ นาฑีสุวรรณ มองว่าการพัฒนายาใหม่มีความจำเป็นอย่างยิ่งต่อมวลมนุษยชาติ แต่กว่าจะพัฒนาขึ้นมาได้ในแต่ละชนิด จำเป็นต้องใช้ทั้งงบประมาณเป็นจำนวนมหาศาล และต้องผ่านกระบวนการต่างๆซึ่งใช้เวลายาวนาน ในขณะที่การพัฒนาผลิตภัณฑ์โภชนเภสัชเป็นการใช้ความหลากหลายทางชีวภาพจากพืชสมุนไพรธรรมชาติที่มีอุดมสมบูรณ์อยู่แล้วในประเทศไทย มาทำให้เกิดประโยชน์สูงสุด โดยใช้เวลาสั้นกว่า หาได้ทั่วไปราคาไม่สูง และให้ผลข้างเคียงน้อย

ในขณะที่การพัฒนาเศรษฐกิจด้วยการทำการเกษตรแบบดั้งเดิมให้ผลผลิตที่มูลค่าต่ำ แต่มีการแข่งขันสูง รวมทั้งก่อให้เกิดผลกระทบทางสิ่งแวดล้อมอีกมากมาย พืชสมุนไพรไทยที่กำลังเป็นที่น่าจับตา ได้แก่ กระชายขาว บัวบก ขมิ้นชันขิง พริก ฯลฯ พบว่าเมื่อนำมาทำเป็นผลิตภัณฑ์โภชนเภสัชโดยผ่านกระบวนการทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีที่เหมาะสม จะทำให้ได้ราคาที่สูงขึ้น สามารถช่วยเสริมสร้างเศรษฐกิจไทยให้เติบโต และเข้มแข็งต่อไปได้

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร. เภสัชกรหญิงปัทมพรรณ โลมะรัตน์หัวหน้าภาควิชาอาหารเคมี คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล กล่าวเสริมว่า ทิศทางการผลิตเพื่อพัฒนาเศรษฐกิจของไทยจากเดิมที่ว่า "More for Less" เน้นการผลิตในปริมาณมากแต่กลับพบว่ามีคุณภาพน้อย ปัจจุบันจึงเปลี่ยนมาเป็น "Less for More" ที่ไม่เน้นปริมาณ แต่เน้นคุณภาพ

ปัจจัยที่สำคัญที่สุดของห่วงโซ่อุปทาน คือ ความต้องการของผู้บริโภค พบว่าปัจจุบันผู้บริโภคไม่ได้มองแต่เรื่องคุณภาพของผลิตภัณฑ์อย่างเดียว แต่มองไปถึงกระบวนการผลิต และปัจจัยอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องด้วย จะต้องมีความสอดคล้องกับข้อกำหนดมาตรฐานที่เป็นที่ยอมรับ  ซึ่งการพัฒนาผลิตภัณฑ์โภชนเภสัชก็เช่นเดียวกัน นอกจากนี้ควรมีการวางแผนในระยะยาว ไม่ใช่ปลูกกันตามกระแส เนื่องจากตลาดมีการเปลี่ยนแปลงตลอดเวลา หากจะให้ได้ผลที่คุ้มทุน อาจต้องใช้เวลาถึง 5 ปี

ซึ่งผลิตภัณฑ์โภชนเภสัชที่น่าสนใจในช่วงวิกฤติ COVID-19 ได้แก่ ผลิตภัณฑ์สร้างเสริมภูมิคุ้มกันร่างกาย อาทิ ผลิตภัณฑ์โพรไบโอติกส์ นอกจากนี้ ผลิตภัณฑ์โภชนเภสัชที่ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพร่างกายในแต่ละช่วงวัย เสริมสุขภาพจิตและการนอนหลับที่ดี ชะลอวัย และการออกกำลังกายก็กำลังมาแรง

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร. เภสัชกรสมนึก บุญสุภา อาจารย์ประจำภาควิชาเภสัชวินิจฉัย คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล ได้กล่าวย้ำถึงปัจจัยเรื่องความหลากหลายของผลิตภัณฑ์โภชนเภสัชว่าเป็นเรื่องสำคัญยิ่ง การนำเอาสินค้าจากการเกษตร หรือสมุนไพรมาผลิตเป็นโภชนเภสัชที่เหมือนตามกัน จะทำให้ไม่เกิดความแตกต่าง นอกจากนี้ควรให้ความสำคัญในเรื่องการพัฒนาแพลตฟอร์มออนไลน์ เพื่อขยายโอกาสในการเข้าถึงผู้บริโภคร่วมด้วย จึงจะสามารถตอบโจทย์ในช่วงวิกฤติ COVID-19 นี้ได้เป็นอย่างดี

และที่สำคัญจะต้องมุ่งเน้นงานวิจัยและนวัตกรรมซึ่งจะช่วยเพิ่มโอกาสในการพัฒนาผลิตภัณฑ์โภชนเภสัชที่มีคุณภาพโดย คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล พร้อมเป็น"ปัญญาของแผ่นดิน" ให้สังคมไทยสามารถบรรลุเป้าหมายBCG เพื่ออนาคตทางเศรษฐกิจที่ดีและยั่งยืนของประเทศไทยต่อไป

สัมภาษณ์ และเขียนข่าวโดย ฐิติรัตน์ เดชพรหม นักประชาสัมพันธ์ (ชำนาญการ)

ออกแบบแบนเนอร์โดย วรรณพร อินทรประเสริฐ

งานสื่อสารองค์กร กองบริหารงานทั่วไป สำนักงานอธิการบดีมหาวิทยาลัยมหิดล โทร. 0-2849-6210

• ข่าววิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
• ข่าวเศรษฐกิจสีเขียว
• ข่าวเศรษฐกิจชีวภาพ
• ข่าวและเทคโนโลยี
• ข่าวเศรษฐกิจไทย