2 ประตูสู่การตระหนักเรียนรู้เข้าใจตนเอง (Self-Awareness)

ข่าวประชาสัมพันธ์ »

มนุษย์ส่วนใหญ่เคยชินกับการเรียนรู้สิ่งต่าง ๆ รอบตัว อาจเพราะเกิดจากการหล่อหลอมของรูปแบบระบบการศึกษา หรือสิ่งแวดล้อมรอบตัวมากมายที่กระตุ้นให้เกิดการรับรู้สิ่งต่าง ๆ ได้อย่างรวดเร็วมากขึ้น จนทำให้เรามักจะแทบไม่มีโอกาสในการสังเกตโลกอีกใบที่อยู่ภายในตนเองได้ บทความให้ความรู้โดย พญ.เต็มหทัย นาคเทวัญ จิตแพทย์ ศูนย์ส่งเสริมสุขภาพจิต (Mental Health Center) โรงพยาบาลนวเวช ได้หยิบยกแนวทางเรียนรู้เข้าใจตนเองได้อย่างมีประสิทธิภาพ เพื่อสามารถนำไปปรับใช้ดูแลสุขภาพจิตใจตนเองให้ดีอยู่เสมอ

2 ประตูสู่การตระหนักเรียนรู้เข้าใจตนเอง (Self-Awareness)

เมื่อเกิดปัญหา แต่ละคนก็มีวิธีการดูแลแตกต่างกัน ซึ่งสั่งสมมาจากประสบการณ์การเรียนรู้ ผลลัพธ์อาจจะดีบ้างไม่ดีบ้าง และแน่นอนการเรียนรู้นี้ไม่มีสอนในตำราเรียน 2 ประตูสู่การตระหนักเรียนรู้เข้าใจตนเอง (Self-Awareness)

คำถามก็คือ เราจะตระหนักเรียนรู้เข้าใจตนเองอย่างมีประสิทธิผลได้อย่างไร?

  • ประตูบานแรก : อารมณ์และร่างกาย

"อารมณ์"  เป็นประตูบานแรกที่หากเราสามารถเปิดการรับรู้และดูแลอารมณ์ได้อย่างมั่นคง เนื่องจากอารมณ์เป็นธรรมชาติที่เกิดขึ้นเองอัตโนมัติ แม้อารมณ์อาจจะเกิดได้หลายอารมณ์พร้อมกัน หรือไม่พร้อมกัน มักจะไม่แตกแขนงมากเท่าความคิด อีกทั้งมนุษย์เรายังมีเรื่องที่น่าทึ่งคือ มนุษย์มีความสามารถรับรู้อารมณ์ผ่านทางร่างกาย (Body sensation) ได้ เช่น เวลาตื่นเต้นหรือตื่นกลัว ร่างกายจะแสดงอาการใจสั่น หัวใจเต้นเร็ว มือสั่น หายใจเร็วแรง เป็นต้น

ดังนั้นอารมณ์จึงเป็นเครื่องมือที่ดีอย่างแรก ที่จะช่วยให้เราตระหนักเรียนรู้เข้าใจตัวเองได้อย่างไม่หลงทาง ต่อมาขั้นตอนสำคัญหลังการรับรู้อารมณ์ คือ การยอมรับดูแล และอยู่กับอารมณ์ของเรา ด้วยความใจดีเมตตา โดยการใช้วิธีผ่อนคลายต่าง ๆ เช่น การหายใจเข้าออกช้า ๆ การนั่งพักในที่สงบ หรือการผ่อนคลายรูปแบบอื่น ๆ ระหว่างนั้นให้สังเกตระดับพลังของอารมณ์ที่เกิดการเปลี่ยนแปลง ซึ่งโดยปกติแล้วจะค่อย ๆ ลดลงเรื่อย ๆ หากไม่มีสิ่งกระตุ้นเพิ่มเติม

กรณีหากเกิดความคิดอื่น ๆ แทรกขึ้นมา ต้องกลับไปใช้วิธีการผ่อนคลายของตนอีกครั้ง แล้วคอยสังเกตอารมณ์ต่อ จนรู้สึกสงบนิ่งสบายใจก่อน

  • ประตูบานสอง : ความคิด

ประตูบานที่สองนี้จะนำพาเราไปสู่การแก้ปัญหา หากแต่ประตูบานนี้เปรียบเสมือนประตูห้องลับที่มีจำนวนนับไม่ถ้วน ปรากฏเพิ่มขึ้นได้ตลอดอย่างน่าอัศจรรย์ หากเราไม่รู้เท่าทันประตูบานนี้ นั่นหมายถึงเราไม่ได้เดินทางผ่านประตูอารมณ์บานแรกมาก่อน ทำให้สภาวะอารมณ์ไม่นิ่งสงบพอที่จะคิดแยกแยะวิเคราะห์ ถ้าหากเราสามารถแยกแยะประตูบานนี้ให้เหลือแต่ ประตูที่เป็นกลางและเป็นความจริงในปัจจุบัน เราก็สามารถแก้ปัญหาในชีวิตของตนเองได้อย่างเฉียบคมถูกต้องเหมาะสม


ข่าวการเรียนรู้+สิ่งแวดล้อมวันนี้

มูลนิธิอนุรักษ์แนวปะการังและสิ่งมีชีวิตใต้ทะเลไทย ผนึกกำลังพันธมิตร เปิดพิกัดเช็กอินใหม่ เนรมิตนิทรรศการ Immersive แห่งปี "Young รักษ์ทะเล"

ชวนสัมผัสความงาม-วิกฤต เปลี่ยนมุมมองต่อท้องทะเล ในวันที่ "ทะเล" ไม่ใช่เพียงจุดหมายปลายทางของการท่องเที่ยว แต่กำลังเป็นระบบนิเวศที่ส่งสัญญาณขอความช่วยเหลือจากทุกคน การเรียนรู้เรื่องสิ่งแวดล้อมจึงไม่ควรหยุดอยู่แค่ตัวเลขหรือข้อมูลบนหน้าจอ หากต้องเป็นประสบการณ์ที่ทำให้ผู้คน "รู้สึก" และอยากลุกขึ้นมาลงมือเปลี่ยนแปลง ด้วยแนวคิดนี้ มูลนิธิอนุรักษ์แนวปะการังและสิ่งมีชีวิตใต้ทะเลไทย ในสมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิริวัณณวรี นารีรัตนราชกัญญา จึงร่วมกับเครือข่ายพันธมิตรจากภาครัฐ ภาคเอกชน นักวิจัย

เด็กไทยเสี่ยงบุหรี่ไฟฟ้าตั้งแต่วัยอนุบาล!... สสส.เผยผลสำเร็จ "โครงการอารักข์สา" สร้างภูมิคุ้มกันเด็กเล็กต้านบุหรี่ไฟฟ้า ครอบคลุม 70 จังหวัด — เด็กไทยเสี่ยงบุหรี่ไฟฟ้าตั้งแต่วัยอนุบาล! ทั้งใกล้ชิด และ...