หลายคนอาจคาดไม่ถึงว่า เตาเผาศพ คือต้นเหตุของแหล่งมลพิษทางอากาศที่มีทั้ง เขม่าควัน ฝุ่นละออง กลิ่นเหม็น ก๊าซคาร์บอนมอนอกไซด์ ก๊าซซัลเฟอร์ไดออกไซด์ ก๊าซไนโตรเจนไดออกไซด์ ไดออกซินและฟิวแรน รวมถึงโลหะหนักต่าง ๆ เป็นต้น ซึ่งสาเหตุของมลพิษเหล่านี้มาจากเตาเผาศพที่มีวัสดุตกแต่งโลงศพเผาไปด้วย ทั้งสี พลาสติก พวงหรีด หรือแม้แต่เชื้อเพลิงที่ใช้เผา โดยในประเทศไทยมีจำนวนเตาเผาศพตั้งประจำการอยู่ตามวัดต่าง ๆ ทั่วประเทศมากถึง 25,500 แห่ง ซึ่งหากไม่มีการควบคุมมลพิษกับเตาเผาศพที่ไม่มีประสิทธิภาพ จะยิ่งก่อให้เกิดปริมาณมลพิษทางอากาศ เจือปนในอากาศ เป็นผลกระทบต่อสุขภาพของประชาชนและชาวบ้านในบริเวณใกล้เคียงอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้เลย
เมื่อมลพิษทางอากาศคุกคามชีวิตของประชาชนหนักเข้าบ่อยครั้ง จึงมีการปรับปรุงการควบคุมมลพิษมาอย่างต่อเนื่อง โดยมีการออกประกาศกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เรื่อง กำหนดให้เตาเผาศพเป็นแหล่งกำเนิดมลพิษที่จะต้องถูกควบคุมการปล่อยทิ้งอากาศเสียออกสู่สิ่งแวดล้อม พ.ศ. 2565 ซึ่งบังคับใช้ในพื้นที่ต่าง ๆ ทั่วประเทศ นอกจากนี้ยังได้ประกาศกำหนดมาตรฐานค่าความทึบแสงของเขม่าควันจากปล่องเตาเผาศพ พ.ศ. 2565 โดยกำหนดค่าความทึบแสงของเขม่าควันต้องไม่เกินร้อยละ 10 ทั้งนี้ จะมีการควบคุมมาตรฐานให้เข้มงวดยิ่งขึ้น เป็นต้องไม่เกินร้อยละ 7 ในปี 2566 สำหรับวัดในพื้นที่กรุงเทพมหานคร เมืองพัทยา เทศบาลนคร และเทศบาลเมือง และในปี 2568 สำหรับวัดในพื้นที่อื่น
การเผาศพในวัดต่าง ๆ สามารถลดการเกิดมลพิษทางอากาศได้ หากปฏิบัติได้อย่างถูกต้องเหมาะสมตามหลักเกณฑ์การยกระดับมาตรฐานเตาเผาศพ โดยกรมควบคุมมลพิษได้รวบรวมเอาไว้ดังนี้
ต้องมีการคัดแยกวัสดุ สิ่งของ เครื่องใช้ก่อนทำการเผาศพ โดยเฉพาะอย่างยิ่งวัสดุที่มีการทาสีและเป็นพลาสติก เพื่อลดการเกิดมลพิษทางอากาศ อีกทั้งต้องควบคุมอุณหภูมิ ออกซิเจนและเวลาในการเผาศพให้เป็นไปตามข้อกำหนดอย่างเคร่งครัด โดยควรมีอย่างน้อย 2 ห้องเผา ห้องเผาแรก เป็นห้องเผาศพ อุณหภูมิขั้นต่ำ 700-900 องศาเซลเซียส และห้องเผาสุดท้ายเป็นห้องเผาก๊าซและควันที่เกิดจากห?องเผาแรกก?อนระบายอากาศเสียสู่บรรยากาศ ต้องมีอุณหภูมิไม่น้อยกว่า 850-1,000 องศาเซลเซียส ตลอดระยะเวลาการเผา เพื่อให้การเผาศพมีประสิทธิภาพมากที่สุดและเกิดมลพิษทางอากาศน้อยที่สุด และต้องใช้เชื้อเพลิงที่สะอาดสำหรับเตาเผาศพ เช่น น้ำมันดีเซล ก๊าซ LPG หรือเตาที่ใช้ไฟฟ้าเผาไหม้ รวมถึงต้องมีการอบรมผู้ควบคุมเตาเผาศพ หรือผู้เดินระบบเตาเผาศพให้ทำการเผาอย่างถูกต้องและเหมาะสมตามหลักวิชาการ เช่น ระหว่างการเผาต้องมีการบันทึกข้อมูลอุณหภูมิของเตาเผา และควรตรวจสอบว่าเกิดการเผาไหม้สมบูรณ์หรือไม่ โดยสังเกตเขม่าควันที่ปลายปล่อง ด้านผู้ที่ปฏิบัติงานควรสวมใส่เสื้อผ้าที่มิดชิด แว่นตา รองเท้า ผ้าปิดจมูก ถุงมือ ตลอดระยะเวลาที่ทำงาน และหลังจากเผาศพเรียบร้อยแล้ว ควรทำความสะอาดเตาเผาและกวาดเถ้าออกให้หมด ตลอดจนต้องมีการซ่อมบำรุงเตาเผาศพและอุปกรณ์ที่ใช้ตามระยะเวลาที่กำหนด เพื่อช่วยลดการปลดปล่อยสารมลพิษทางอากาศ ทั้งนี้ ควรทำการตรวจสอบค่าความทึบแสงของเขม่าควันจากเตาเผาศพขณะที่มีการเผาศพด้วยวิธีริงเกิลมานน์ โดยค่าความทึบแสงของเขม่าควันจากปล่องเตาเผาต้องไม่เกินค่ามาตรฐาน ซึ่งหากเกินค่ามาตรฐานนี้ ถือว่าทำผิดกฎหมาย เจ้าพนักงานควบคุมมลพิษ สามารถสั่งให้ทำการปรับปรุงแก้ไขและหยุดใช้งานชั่วคราวได้
อย่างไรก็ตามกรมควบคุมมลพิษได้สำรวจเตาเผาศพในพื้นที่กรุงเทพมหานครและเมืองใหญ่ ๆ สามารถควบคุมมลพิษได้ตามมาตรฐาน โดยเตาเผาศพมีการกำหนดมาตรฐานเอาไว้ 4 ระดับ ได้แก่ ระดับที่ 1 เตาเผาศพที่มีการควบคุมมลพิษต่ำ ระดับที่ 2 ควบคุมมลพิษพอใช้ ระดับที่ 3 ควบคุมมลพิษดี และระดับที่ 4ควบคุมมลพิษ ดีเยี่ยม ซึ่งในพื้นที่กรุงเทพมหานครมีเตาเผาศพอยู่ในระดับ 3 ซึ่งเป็นระดับที่มีประสิทธิภาพดีในการควบคุมมลพิษ
ทั้งนี้หากประชาชนได้รับความเดือดร้อนจากเตาเผาศพ สามารถแจ้งปัญหาหรือร้องเรียนมาได้ที่ สายด่วนกรมควบคุมมลพิษ 1650 หรือ สายด่วน กทม.1555 และ Traffy Fondue ส่วนพื้นที่ต่างจังหวัด สามารถแจ้งได้ที่ เทศบาล/อบต.หรือ สายด่วนศูนย์ดำรงธรรม 1567 และที่สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ 02 441 7999
"พาณิชย์" มอบตรา Thai SELECT 2026 ให้ 182 ร้านทั่วไทย ยกระดับ Soft Power สู่พลังแห่งความเชื่อมั่น กระตุ้นการท่องเที่ยวและสร้างรายได้สู่ชุมชน
กระทรวงศึกษาธิการ ผนึกพลัง โฟร์โมสต์ ร่วมลงนาม MOU เดินหน้าโครงการ "ส่งต่อรอยยิ้มให้เด็กไทย" ปีที่ 6
ลาลามูฟร่วมสนับสนุนกระทรวงสาธารณสุข ส่งต่อคาร์ซีทสู่ 15 จังหวัดทั่วไทย ต้อนรับวันแม่แห่งชาติ ผนึกกำลังกับโครงการ "100 โรงพยาบาล 100 ธนาคารที่นั่งนิรภัย ร้อยดวงใจผูกพัน"
กระทรวง อว. จับมือ LINE MAN Wongnai เปิดตัวคู่มือการเรียนรู้ AI ปั้นเด็กตอบโจทย์ตลาดแรงงานยุคใหม่ เปิดให้คนไทยใช้ฟรี นำร่องกลุ่มแรกในค่าย Tech Camp 2026
สสวท. เปิดรับสมัครอบรมครูออนไลน์ TeacherPD เสริมทักษะ AI วิทย์ คณิตฯ และเทคโนโลยี
Bitkub Exchange และ Bitkub Academy จับมือ The DATA Foundation มุ่งยกระดับความรู้ด้านข้อมูล AI (AI Data Literacy) ในประเทศไทย
เซ็นทรัลพัฒนา คว้ารางวัล "Community Legacy Award" จากเวที Brand Inside 10th Anniversary & Brand Inside Awards 2026
CCP โตแรง งบ Q2/69 กำไรพุ่ง 103.54% งานรัฐ-EEC ทะลัก รับรู้รายได้บ.ย่อย
ธ.ไทยเครดิต ยกระดับสาขาทั่วประเทศสู่ 'ศูนย์การเรียนรู้ชุมชน' ผ่านโครงการ "Train the Trainer"