- ผลสำรวจสะท้อนการพลิกโฉมพฤติกรรม Gen Z ในการค้นหาข้อมูล
- Gen Z 9% เลือกดูรีวิวบน TikTok ก่อนตัดสินใจซื้อ
- Gen Z ใช้ AI สรุปข้อมูลและเปรียบเทียบสินค้า ส่งสัญญาณให้แบรนด์ต้องเร่งปรับกลยุทธ์สู่ยุค Social-first, AI-first และ Experience-driven
คณะวารสารศาสตร์และสื่อสารมวลชน มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ร่วมกับ YouGov Thailand และ เอบีเอ็ม คอนเนค เปิดผลสำรวจพฤติกรรมการใช้สื่อและการใช้งาน AI ของ Gen Z ในประเทศไทย พบว่า พฤติกรรมการค้นหาข้อมูลและตัดสินใจซื้อของ Gen Z เปลี่ยนไปอย่างมีนัยสำคัญ โดย TikTok และ AI กลายเป็นเครื่องมือสำคัญก่อนเลือกแบรนด์ สะท้อนการเปลี่ยนผ่านสู่ยุค "Social-first" และ "AI-assisted decision making" ที่กำลังเป็นตัวแปรให้แบรนด์ปรับกลยุทธ์การสื่อสาร สร้างความน่าเชื่อถือ และรักษาสมดุลระหว่าง "ความเร็ว" ของข้อมูลจาก AI กับ "ความถูกต้อง" ของข้อมูลจากแบรนด์
AI เข้ามามีบทบาทในชีวิตประจำวันของกล่ม Gen Z ไทยในหลายมิติ:
- Visual search และวิดีโอ มีผลต่อการหาข้อมูลก่อนตัดสินใจซื้อGen Z 66.9% เลือกดูรีวิววิดีโอบน TikTok และโซเชียลมีเดียก่อนตัดสินใจซื้อ ขณะที่ Google Search มีเพียง 21.9% สำหรับแหล่งข่าวสารและเนื้อหาหลัก พบว่ามาจากหน้าฟีดโซเชียลสูงถึง 73.9% ทิ้งห่างการค้นหาเอง (42.5%) การรับข้อมูลจากอินฟลูเอนเซอร์ (36.8%) และข่าวสรุปจาก AI (19.0%) สะท้อนว่าพฤติกรรมการค้นหาข้อมูลกำลังเปลี่ยนจาก "Search-based" ไปสู่ "Discovery-based" ที่ผู้บริโภคค้นพบสินค้าและตัดสินใจผ่านคอนเทนต์ วิดีโอ รีวิว และประสบการณ์จริงมากขึ้น
- ใช้ AI หาไอเดีย เปรียบเทียบ และสรุปAI กลายเป็นเครื่องมือสำคัญในการตัดสินใจของ Gen Z โดยใช้เพื่อหาไอเดีย (43.2%) เปรียบเทียบข้อมูล (41.3%) และสรุปเนื้อหา (39.9%) สะท้อนว่า AI ไม่ได้ถูกใช้เพียงเพื่อความสะดวก แต่กำลังทำหน้าที่เป็น "ผู้ช่วยตัดสินใจ" ในชีวิตประจำวัน ทั้งนี้ ChatGPT เป็นเครื่องมือที่มีการใช้งานรายวันสูงสุด (25.7%) ตามด้วย Gemini (22.1%) Google Al Search (15.9%) Microsoft Copilot (6.7%)Gen Z กว่า 42.3% ค่อนข้างเชื่อถือ AI เพราะสรุปข้อมูลได้เข้าใจง่าย (56.1%) และมีแหล่งอ้างอิง (53.1%) แต่เมื่อถามถึงความถี่ในการซื้อสินค้าตามคำแนะนำของ AI มีเพียง 12.1% ที่ซื้อตามบ่อยครั้ง และ 28.7% ระบุว่าไม่เคยซื้อตามเลย
- ยังต้องการ 'ความเป็นมนุษย์'แม้ AI จะเข้ามามีบทบาทมากขึ้น แต่ผลสำรวจพบว่า Gen Z ยังให้ความสำคัญกับ "ความเป็นมนุษย์" และประสบการณ์จริงจากผู้คน โดยอินฟลูเอนเซอร์ยังมีอิทธิพลต่อการตัดสินใจมากกว่าการสรุปข้อมูลโดย AI เกือบ 2 เท่า สะท้อนว่า Gen Z ใช้ AI เพื่อความรวดเร็วและประสิทธิภาพ (Efficiency) แต่ยังคงต้องการความจริงใจและคอนเทนต์ที่จับต้องได้จากบุคคลจริงๆ (Human Touch)
รศ. ประไพพิศ มุทิตาเจริญ อาจารย์ภาควิชาประชาสัมพันธ์ คณะวารสารศาสตร์และสื่อสารมวลชน มหาวิทยาลัย ธรรมศาสตร์ กล่าวว่า "Gen Z ให้ความสำคัญกับโซเชียล กลั่นกรองข้อมูลจากหลายแหล่ง เชื่อถือข้อมูล AI ระดับกลางๆ ส่วนใหญ่ใช้เพื่อหาไอเดียมากกว่าเพื่อการตัดสินใจซื้อ และยังต้องการแหล่งอ้างอิงหรือหลักฐานที่ตรวจสอบได้ นี่จึงเป็นโจทย์ใหม่ของแบรนด์ในการบาลานซ์ความเร็ว ความถูกต้อง ความโปร่งใส และความจริงใจในการสื่อสาร"
"เรายังพบว่ากิจกรรมในชุมชนหรือมหาวิทยาลัย รวมถึงประสบการณ์ที่จับต้องได้ เป็นจุดเชื่อมโลกกายภาพกับโลกดิจิทัลได้อยู่ การออกแบบประสบการณ์ให้กลายเป็น UGC (User-Generated Content) จึงเป็นอีกหนึ่งกลยุทธ์การสื่อสารที่สำคัญ ขณะเดียวกัน งานวิจัยยังพบว่า Gen Z ไทยมีความหลากหลายสูง การสื่อสารที่คำนึงถึงความหลากหลายและเท่าเทียม (Inclusivity) จึงเป็นอีกประเด็นที่แบรนด์ควรใส่ใจ"
เสรี ศิรินพวงศากร Executive Director บริษัท เอบีเอ็ม คอนเนค จำกัด เปิดเผยว่า "สถิติที่ใช้ TikTok เพื่อค้นหาข้อมูลเมื่อเทียบกับ Google ทำให้เชื่อได้ว่า Gen Z ต้องการสัมผัส 'ประสบการณ์จริง' และการเล่าเรื่องผ่านวิดีโอสามารถสร้าง Impact ได้สูง การที่ Gen Z ใช้ TikTok ในชีวิตประจำวัน จึงเป็นโอกาสสำคัญในการวาง Content Strategy เพื่อสร้างความคุ้นเคยและการสื่อสารอย่างต่อเนื่อง"
"นอกจากนี้ อินฟลูเอนเซอร์ที่สามารถเชื่อมโยงคุณค่าและความไว้วางใจ จะเป็นสะพานสำคัญระหว่างแบรนด์กับผู้บริโภค แบรนด์จึงควรโฟกัสทั้งคอนเทนต์แบบ Always-on ที่สร้างความสัมพันธ์ระยะยาว และประสบการณ์จากรีวิวหรือเสียงสะท้อนจากผู้ใช้จริง เพราะทุกทัชพอยต์คือโอกาสสำคัญในการสื่อสารที่ไม่ควรมองข้าม"
แบรนด์จึงควรมีกลยุทธ์ Content Strategy ที่แข็งแรง เพื่อจัดระเบียบการสื่อสารให้มีประสิทธิภาพและชัดเจน พร้อมสร้างสมดุลระหว่างความรวดเร็วของข้อมูลจาก AI และความถูกต้องของข้อมูลจากแบรนด์ โดยผสมผสานคอนเทนต์รีวิวเพื่อสร้างแรงบันดาลใจ ควบคู่กับการมีฐานข้อมูลที่เป็นระบบ เพื่อให้ AI สามารถค้นหาและสรุปข้อมูลเกี่ยวกับแบรนด์ได้อย่างถูกต้องผ่านแพลตฟอร์มโซเชียล ซึ่งกำลังกลายเป็น Touchpoint สำคัญใหม่ของผู้บริโภค Gen Z ไทยในปัจจุบัน
อาจารย์วารสารฯ มธ. แนะ "สื่อ" นำเสนอข่าวเซนซิทีฟต้องสร้างวิจารณญาณ มากกว่าปลุกเร้าอารมณ์ร่วม
"ซีพี ออลล์" ร่วมรำลึกพระคุณครู ต่อเนื่องปีที่ 17 จัดเสวนา พร้อมเปิดตัวโฆษณา "เชิดชูครูผู้สร้างการเปลี่ยนแปลง"
ครบรอบ 70 ปี วารศาสตร์ มธ. จัดสัมมนาวิชาการใหญ่ คว้าผู้นำด้าน Media Literacy จากทั่วโลก หวังสร้างเครือข่ายร่วมกัน ขับเคลื่อนภาคประชาชน รู้เท่าทันสื่อยุคดิจิทัล
คณะวารสารศาสตร์ มธ. ฉลองครบรอบ 70 ปี ผนึก คอลเลจ ลอนดอน และผู้เชี่ยวชาญด้านสื่อดิจิทัลระดับโลกเตรียมจัดสัมมนานานาชาติ หวังขับเคลื่อนภาคการสื่อสารไทยรู้เท่าทันสื่อดิจิทัล
TU-RAC เตรียมความพร้อมครูไทย (ระดับประถมศึกษา) ในโลกยุคดิจิทัล
สมาคมวารสาร มธ. ชวนวิ่งการกุศล "JC Virtual Run 2022 วิ่งแบ่งปันเพื่อเธอ"
Bidmath ร่วมมือกับมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ส่งเสริมการศึกษาด้านเทคโนโลยีและข้อมูล
ราชกิจจานุเบกษา ประกาศแต่งตั้งคณบดีคณะนิเทศศาสตร์ ม.หอการค้าไทย