"เงินเป็นสิ่งที่เราต้องออกไปหาตลอดชีวิต แต่ความรู้ทางการเงินเนี่ย... พอมีแล้ว มันจะช่วยดูแลชีวิตเราไปได้ตลอดกาล" - โค้ชหนุ่ม จักรพงษ์ เมษพันธุ์
ท่ามกลางตัวเลขหนี้ครัวเรือนไทยที่พุ่งสูงแตะระดับเกือบ 87% ต่อ GDP[1] ปฏิเสธไม่ได้เลยว่ากลุ่มคนที่รับแรงกระแทกคือ "คนทำงานอิสระ" อย่างฟรีแลนซ์ ครีเอเตอร์ พ่อค้าแม่ค้าออนไลน์ หรือไรเดอร์ โดยข้อมูลระบุว่าปัจจุบันประเทศไทยมีแรงงานนอกระบบและผู้ประกอบอาชีพอิสระมากกว่า 20 ล้านคน[2] ซึ่งคิดเป็นสัดส่วนเกินกว่าครึ่งหนึ่งของกำลังแรงงานทั้งประเทศ เมื่อรายได้ไม่นิ่งเหมือนพนักงานประจำที่มีเงินเดือนคงที่ การวางแผนทางการเงินจึงท้าทายกว่าหลายเท่าตัว ยิ่งหากมีปัญหาหนี้สินเข้ามาพัวพัน การหมุนเงินให้ทันในแต่ละวันอาจกลายเป็นความเครียดที่บั่นทอนชีวิต
เราจึงขอหยิบยกบทเรียนการเงินจากงาน "LINE MAN ส่งเสริมเติมฝัน ปีที่ 3" ที่นอกจากจะมอบทุนการศึกษาเพื่อแบ่งเบาภาระให้แก่บุตรของไรเดอร์และไรเดอร์ที่ใฝ่เรียนแล้ว ปีนี้ยังมีคลาสจากกูรูการเงินชื่อดังอย่าง "โค้ชหนุ่ม-จักรพงษ์ เมษพันธุ์ หรือ The Money Coach" ที่ให้ทริกจัดการเงินสู่การเป็นไรเดอร์ที่มีสุขภาพการเงินดี ที่ชาวฟรีแลนซ์ทุกคนสามารถเริ่มต้นทำได้ตั้งแต่วันนี้
โค้ชหนุ่ม ให้เริ่มต้นจากการปรับวิธีคิดคือก้าวแรกของการสยบหนี้ ก่อนจะมองหาเทคนิคปลดหนี้ สิ่งสำคัญที่สุดคือการปรับ "วิธีคิด" หลายคนเมื่อรู้ว่าตัวเองมีหนี้ มักเลือกหนีปัญหาและไม่กล้าดูตัวเลขยอดหนี้ที่แท้จริง แต่โค้ชหนุ่มย้ำเสมอว่า "การรู้สถานะตัวเอง คือจุดเริ่มต้นของการปลดหนี้" เราต้องกล้าเผชิญหน้ากับความจริง นำกระดาษมาจดรายรับ รายจ่าย ยอดหนี้ และดอกเบี้ยทั้งหมด เพื่อให้เห็นภาพรวมทางการเงินของตัวเองอย่างชัดเจน เมื่อเรายอมรับความจริงและตั้งเป้าหมายได้แล้ว... ก็ถึงเวลาออกเดินทางผ่าน 5 สถานีปลดล็อกการเงิน ไปพร้อมกัน
สถานีที่ 1: "พูดความจริงกับตัวเอง' ส่องกล้องมองต้นทุนแฝง"
เริ่มต้นเช็กอินความจริงข้อแรกที่คนทำงานอิสระมักตกม้าตาย นั่นคือการคิดว่ารายได้ทั้งหมดที่รับมาในแต่ละวันสามารถควักใช้ได้ทันที แต่โค้ชหนุ่มชวนคิดว่าเงินก้อนนั้นยังมี "ต้นทุนซ่อน" ปนอยู่ด้วยเสมอ สำหรับฟรีแลนซ์อาจเป็นค่าไฟ ค่าอินเทอร์เน็ต ค่าโปรแกรมรายเดือน ค่าเดินทางไปคุยงาน หรือจะเป็นค่าน้ำมัน ค่าโทรศัพท์ ค่าเสื่อมสภาพรถ หรือค่าซ่อมบำรุง การหักต้นทุนเหล่านี้ออกก่อนนับเป็นกำไร จะทำให้เราเห็นตัวเลขเงินที่แท้จริงแบบไม่หลอกตัวเอง และรู้ทันทีว่าวันนี้เราต้องทำงานให้ได้กี่บาทถึงจะเริ่มมีกำไรเข้ากระเป๋า
สถานีที่ 2: "สูตร 3 กระเป๋า"' แยกเงินให้อยู่หมัด
เมื่อรู้ยอดกำไรสุทธิแล้ว เส้นทางต่อไปคือการจัดระเบียบเงินไม่ให้ปนกันจนหมุนไม่ทัน ทริกง่าย ๆ คือเมื่อได้เงินมา ให้แยกใส่ 3 กระเป๋า ทันที
- กระเป๋าต้นทุน หยอดแยกไว้สำหรับพรุ่งนี้ เช่น ค่าน้ำมัน ค่าเช่ารถ ค่าอุปกรณ์ เพื่อการันตีว่าเรามีทุนไปทำงานต่อชัวร์ ๆ
- กระเป๋าเงินเก็บ สำหรับหักออมก่อนใช้
- กระเป๋าเงินใช้ คือเงินส่วนที่เหลือจริง ๆ ค่อยนำไปจ่ายค่าอาหาร ค่าใช้จ่ายในบ้านได้อย่างสบายใจเพราะส่วนอื่นถูกแยกไว้หมดแล้ว
สถานีที่ 3: "ออมก่อนใช้" สวมหมวกกันน็อก-สร้างเบาะฉุกเฉินรายวัน
ชีวิตฟรีแลนซ์หรือไรเดอร์ที่ไม่มีเงินเดือนประจำ วันไหนรถเสียหรือเจ็บป่วยจนต้องหยุดวิ่งงาน รายได้จะหยุดตามทันที การมี "เงินสำรองฉุกเฉิน" จึงเป็นเสมือนหมวกกันน็อกทางการเงินที่ช่วยเซฟเราไม่ให้ต้องไปกู้หนี้ยืมสิน โค้ชหนุ่มแนะนำทริกการออมแบบไรเดอร์คือ "ตั้งเป้าออมรายวัน" จบงานปุ๊บหักเงินโอนแยกบัญชีทันทีวันละ 50 บาท สะสมไปเรื่อย ๆ เพื่อสร้างเงินสำรองให้ได้ 3-6 เท่าของค่าใช้จ่ายจำเป็น
สถานีที่ 4: "คุมใช้จ่าย จัดการหนี้" ดึงสติด้วยกฎเบรกความอยาก
ในระหว่างทางย่อมมีสิ่งล่อตาล่อใจ โค้ชหนุ่มให้ท่องคำถามเตือนสติตัวเองก่อนควักเงินจ่ายว่า "อันนี้จำเป็นหรือแค่อยากได้?" ถ้าเป็นของแค่อยากได้ ให้ลองใช้ กฎรอ 1 วัน ก่อนค่อยตัดสินใจ ซึ่งส่วนใหญ่จะช่วยเซฟเงินไปได้เยอะ ส่วนใครที่มีภาระหนี้สิน ให้เรียงลำดับสะสางโดยเน้นโปะก้อนที่มีดอกเบี้ยสูงที่สุดก่อน และวินัยสำคัญคือต้องปิดสวิตช์ไม่สร้างหนี้เสียหรือหนี้นอกระบบเพิ่มขึ้นมาอีก
สถานีที่ 5: "ต่อยอดให้มั่นคง" ปลายทางสุขใจด้วยพลังครอบครัว
ความมั่นคงไม่ได้สร้างได้ด้วยตัวคนเดียว แต่ต้องอาศัยพลังใจร่วมกันทั้งบ้าน ชวนคนในครอบครัวมาจับเข่าคุยเรื่องเงินอย่างเปิดใจ กางรายรับ-รายจ่ายให้ลูกและคู่ชีวิตเห็นภาพเดียวกัน แล้วตั้งเป้าหมายร่วมกัน เช่น ร่วมใจกันประหยัดเพื่อเคลียร์หนี้ หรือร่วมกันออมเงินเป็นทุนการศึกษาของลูก เมื่อทุกคนในบ้านพร้อมเดินไปด้วยกัน สุขภาพการเงินของครอบครัวก็จะเติบโตอย่างแข็งแกร่งและยั่งยืน
ทักษะทางการเงิน ทักษะที่คนไทยทุกคนควรรู้สู้ภาวะหนี้
ทักษะทางการเงินและความเข้าใจเรื่องหนี้ เป็นหนึ่งในทักษะสำคัญที่คนไทยทุกคนควรมี เพื่อรับมือกับภาวะเศรษฐกิจปัจจุบัน แนวคิดนี้เป็นจุดร่วมระหว่าง โค้ชหนุ่ม The Money Coach และ LINE MAN ที่ต้องการยกระดับสุขภาวะทางการเงินของไรเดอร์ ซึ่งเป็นกลุ่มสำคัญในระบบเศรษฐกิจไทย ผ่านโครงการให้ความรู้ด้านการเงินที่นำไปใช้ได้จริง
สะท้อนบทบาทของ LINE MAN ในฐานะแพลตฟอร์มที่เปิดโอกาสให้คนสร้างรายได้ และยังให้ความสำคัญกับความมั่นคงทางการเงินของคนใน Ecosystem อย่างจริงจัง เพราะความมั่นคงทางการเงินของพาร์ทเนอร์ส่งผลโดยตรงต่อคุณภาพชีวิตของครอบครัวและสังคมโดยรวม
นอกจากความรู้ทางการเงินและทุนการศึกษาที่ช่วยแบ่งเบาภาระ LINE MAN ยังมองลึกไปถึง "ต้นทุนชีวิต" ของไรเดอร์ โดยเฉพาะอุปกรณ์จำเป็นในการทำงาน จึงเกิดเป็น "โปรแกรมผ่อนชำระสินค้าจำเป็นสำหรับประกอบอาชีพ" ที่ออกแบบอย่างรับผิดชอบ ไม่สนับสนุนหนี้ฟุ่มเฟือย แต่ช่วยสร้างแต้มต่อให้ไรเดอร์ที่มีวินัยและประวัติการขับดี
ผ่านระบบหักเครดิตรายวันตามรายได้จริง แนวทางนี้สอดคล้องกับแนวคิด "กระเป๋าต้นทุน" ของโค้ชหนุ่ม ช่วยให้ไรเดอร์สามารถทยอยจ่ายค่าอุปกรณ์เป็นรายวันได้โดยไม่กระทบภาระครอบครัว และลดโอกาสการพึ่งพาหนี้นอกระบบเมื่ออุปกรณ์จำเป็นเสียหายหรือชำรุด
เมื่อมองผ่าน 5 สถานีปลดล็อกการเงินจะเห็นว่า "หนี้" จัดการได้... ถ้ารู้วิธี โดยเฉพาะอย่างยิ่งคือวิธีการคิดที่มีต่อเงินอย่างมีวินัย เริ่มต้นตั้งแต่วันนี้จากการกล้าเผชิญหน้าความจริงและแบ่งกระเป๋าเงินให้ชัดเจน เพราะสุดท้ายแล้ว ความมั่นคงทางการเงินไม่ได้เกิดจากรายได้ที่มากขึ้นอย่างเดียว แต่เกิดจากความเข้าใจในจังหวะเงินเข้า-เงินออก และการควบคุมชีวิตทางการเงิน
[1] ข้อมูลอ้างอิงจากธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.). รายงานสถานการณ์หนี้ครัวเรือนไทย. สืบค้นจาก https://www.bot.or.th/th/financial-innovation/sustainable-finance/household-and-sme/household-debt.html
[2] ข้อมูลอ้างอิงจากสำนักงานสถิติแห่งชาติ. รายงานผลการสำรวจแรงงานนอกระบบ. สืบค้นจาก https://www.nso.go.th/nsoweb/nso/survey_detail/Jb
Sea (ประเทศไทย) ผนึก The Money Coach เปิดตัวหลักสูตรออนไลน์ "Money for Teen" ปลุกพลังวัยรุ่นไทย เข้าใจเรื่องการเงิน
"ซีเอ็ด" ปลุกกระแสสร้างแรงบันดาลใจ เต็มพิกัด! "8 เวทีเสวนา" ในงานมหกรรมหนังสือระดับชาติ ครั้งที่ 30
จุดประกายแรงบันดาลใจทางการเงิน! เปิดตัวหนังสือ "PASSIVE INCOME" และ"กองทุนรวม 101X" ในงานสัปดาห์หนังสือแห่งชาติ
เอ็ม บี เค เซ็นเตอร์ ชวนคนรุ่นใหม่ติดอาวุธทางการเงินในงาน OWN YOUR FUTURE SECURE YOUR TOMORROW
ซีเอ็ด ฉลองความสำเร็จ "หนังสือ MONEY 101" ที่มียอดผู้อ่านทะลุ 100,000 เล่ม
เรดดี้ ส่ง Ready Learning Space คอมมูนิตี้ เพื่อปลุกศักยภาพให้พร้อมไปสุดทุกความเป็นคุณ ประเดิมคลาสแรกด้วยเคล็ด (ไม่) ลับด้านการเงินให้คนรุ่นใหม่มีอิสรภาพทางการเงินได้เร็วขึ้น
SCB PRESENTS MONEY COACH ON STAGE SPECIAL จักรพงษ์ เมษพันธุ์ (หนุ่ม เดอะมันนี่ โค้ช ) และผองเพื่อน
ทีเอ็มบีและธนชาต จัดกิจกรรม “FIN TALK by TMB l Thanachart ปลดล็อกชีวิตหนี้...สู่วิถีการเงินใหม่”