โครงการเด็กไทยรู้ทันโฆษณาและการตลาดอาหารห่วงเด็กไทยเผชิญอิทธิพลของสื่อโฆษณาและการตลาดชักจูงบริโภคจนเสียสุขภาพ เปิดตัวชุดสื่อแจกพ่อแม่และครูใช้สอนเด็กรู้เท่าทันการตลาดในงานนิทรรศการศิลปะ "ALERT & AWARE" The Art for Food Advertising and Marketing Literacy ศิลปะเพื่อการรู้เท่าทันโฆษณาและการตลาดอาหาร วันที่ 8-12 กรกฎาคม นี้ ที่หอศิลป์ กรุงเทพฯ
ดร. ศุกร์สิริ อิสรชาญวาณิชย์ ประธานมูลนิธิสานสุข และหัวหน้าโครงการฯ เปิดเผยว่า จากงานวิจัยของ ดร.นงนุช จินดารัตนาภารณ์ และคณะ ในปี 2568 ระบุว่าเด็กไทยอายุ 6-18 ปี พบเห็นโฆษณาอาหารที่ไม่ดีต่อสุขภาพผ่านสื่อสังคมออนไลน์สูงถึงร้อยละ 84 ตามมาด้วยทีวีดิจิทัลร้อยละ 76.7 และสื่อในร้านสะดวกซื้อใกล้บ้านหรือโรงเรียนร้อยละ 71.2 นอกจากนี้ เด็ก 1 ใน 4 คน พบเห็นโฆษณาเหล่านี้ผ่านแอปพลิเคชันเกมออนไลน์ ทั้งนี้ อิทธิพลของการตลาดโฆษณาที่พุ่งเป้ามายังเด็กส่งผลกระทบโดยตรงต่อพฤติกรรมการบริโภค เด็กไทยเกือบครึ่งหนึ่ง (ร้อยละ 45.4) มีความชอบต่ออาหารเพิ่มขึ้นหลังจากเห็นโฆษณา ขณะที่ร้อยละ 38.5 มีพฤติกรรมร้องขอให้ผู้ปกครองซื้ออาหารนั้น และร้อยละ 38.1 บริโภคอาหารดังกล่าวมากขึ้น ซึ่งหลักฐานทางวิชาการทั้งในและต่างประเทศยืนยันตรงกันว่า การได้รับอิทธิพลจากการตลาดอาหารอย่างสม่ำเสมอมีความสัมพันธ์กับการเพิ่มขึ้นของดัชนีมวลกาย และเป็นปัจจัยเสี่ยงสำคัญต่อการเกิดภาวะน้ำหนักเกิน โรคอ้วน และโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) ในอนาคต
เพื่อสร้างกลไกทางปัญญาและภูมิคุ้มกันให้แก่เยาวชนไทย โครงการเด็กไทยรู้ทันโฆษณาและการตลาดอาหาร ซึ่งได้รับการสนับสนุนจาก กองทุนพัฒนาสื่อปลอดภัยและสร้างสรรค์ ร่วมกับ สำนักอนามัย กรุงเทพมหานคร, สมาคมโรคไม่ติดต่อไทย (NCD Alliance) และเครือข่ายเด็กไทยไม่กินหวาน ได้กำหนดจัดงานเสวนา แถลงข่าว พร้อมพิธีเปิดนิทรรศการ "ALERT & AWARE: The Art for Food Advertising and Marketing Literacy" ศิลปะเพื่อการรู้เท่าทันโฆษณาและการตลาดอาหาร ขึ้นภายใต้แนวคิด "โฆษณามีหน้าที่ขาย เด็กไทยมีหน้าที่คิด พ่อแม่มีหน้าที่ชวนเรียนรู้" ในวันที่ 8-12 กรกฎาคม 2569 เวลา 10.00 - 20.00 น. ณ ลานนิทรรศการ ชั้น L หอศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานคร (BACC)
"เรามีชุดสื่อหนังสือการ์ตูน วิดีโอแอนิเมชั่น คลิปสั้น เพลงสำหรับเด็ก มากกว่า 1,000 รายการที่พ่อแม่และคุณครูเข้าถึงและนำไปสอนเด็กได้โดยสะดวก สำหรับผู้ที่มาร่วมงานจะได้รับแจกหนังสือการ์ตูนชุด 3 เล่มนำไปใช้สอนเด็ก และร่วมกิจกรรมรับของรางวัลมากมาย จึงขอเชิญชวนมาร่วมชมงานได้โดยไม่มีค่าใช้จ่าย" หัวหน้าโครงการฯกล่าว
ทั้งนี้ ภายในงานวันแรก 8 กรกฎาคม 2569) จะมีการเปิดนิทรรศการโดยมี นางสาวพัชรพร พงษ์ทัดศิริกุล ผู้อำนวยการฝ่ายส่งเสริมการรู้เท่าทันและเฝ้าระวังสื่อ กองทุนพัฒนาสื่อปลอดภัยและสร้างสรรค์ เป็นประธานเปิดงาน หลังจากนั้นจะเปิดเวทีเสวนาในหัวข้อ "การสร้างความรู้เท่าทันโฆษณาและการตลาดอาหารคู่ขนานกับการสร้างมาตรการทางกฎหมายเพื่อปกป้องสุขภาพเด็กจากโรคอ้วนและโรคเรื้อรัง" โดยได้รับเกียรติจากผู้เชี่ยวชาญระดับประเทศร่วมแถลงข่าว ได้แก่
- ทันตแพทย์หญิงปิยะดา ประเสริฐสม ผู้จัดการเครือข่ายเด็กไทยไม่กินหวาน และผู้เชี่ยวชาญในคณะกรรมการยกร่าง พ.ร.บ. ควบคุมการตลาดอาหารและเครื่องดื่มที่ส่งผลเสียต่อสุขภาพเด็ก จะมาอัปเดตสถานการณ์โรคอ้วนในเด็กและความคืบหน้าของมาตรการทางกฎหมาย
- ดร.แพทย์หญิงสุธี สฤษฎีศิริ ผู้อำนวยการกองสร้างเสริมสุขภาพ สำนักอนามัย กรุงเทพมหานคร เผยถึงผลกระทบต่อเด็กในเขตกรุงเทพฯ และมาตรการเชิงรุกที่ กทม. กำลังเร่งรัด
- ดร. ศุกร์สิริ อิสรชาญวาณิชย์ ประธานมูลนิธิสานสุข และหัวหน้าโครงการฯ แถลงผลประเมินความรู้เท่าทันสื่อของนักเรียนมัธยม 20 แห่ง พร้อมแนะนำคลังสื่อสร้างสรรค์สำหรับครูและผู้ปกครองใช้สอนเด็กไทยให้รู้ทันโฆษณาและการตลาดอาหาร
สำหรับนิทรรศการ ALERT & AWARE จะจัดแสดงตั้งแต่วันที่ 8-12 กรกฎาคม 2569 เวลา 10.00 - 20.00 น. (เข้าชมฟรี) โดยจำลองพื้นที่เป็น "ซูเปอร์มาร์เก็ตแห่งการตื่นรู้และดูออก" (The Mart of Being Alert and Aware) เปลี่ยนประเด็นวิชาการให้เป็นศิลปะจัดวาง (Installation Art) ร่วมสมัยที่สนุกสนานผ่าน 12 จุดเช็กอินไฮไลท์ อาทิ:
- ตะกร้าคิดก่อนซื้อ: เรียนรู้ 12 เทคนิคการตลาดที่พุ่งเป้าเด็ก (เช่น สุขภาพหลอกตาด้วยการอ้างวิตามินบังหน้าปริมาณน้ำตาล, การ์ตูนล่อใจ, ภาพสวยเกินจริง) ผ่านงานศิลปะตกแต่งตะกร้าช้อปปิ้ง
- Mini Theatre "นักสืบโฆษณา" & MV: ชมการ์ตูนแอนิเมชัน 3 ตอน และร่วมเต้นท่าสร้างภูมิคุ้มกันสื่อ
- เกมท้าจับโป๊ะโฆษณา: ฝึกวิเคราะห์สื่อจริง สวมหน้ากากแฮนด์เมด "ดวงตานักสืบ" เพื่อรับรางวัล
- โซนหนังสือการ์ตูน: เขาวงกตรูปเครื่องหมายคำถามที่เรียงรายด้วยหนังสือการ์ตูนชุด "แมวตื่นรู้ หนูดูออก" ซึ่งแจกให้ผู้เข้าชมฟรี
- ประติมากรรมยักษ์ซองขนมและขวดน้ำอัดลม: ตีแผ่สิ่งที่ซ่อนอยู่ภายในบรรจุภัณฑ์ที่โฆษณาไม่ได้บอก เช่น แป้ง น้ำตาล โซเดียม และไขมัน
- ฉลากจริงใจในเม็กซิโก: โซนพิเศษเปรียบเทียบบรรจุภัณฑ์จริงจากประเทศเม็กซิโกที่มีกฎหมายฉลากเตือนสีดำชัดเจนด้านหน้าซอง (น้ำตาลสูง, โซเดียมสูง) พร้อมเปิดให้ประชาชนร่วมโหวตเชิงสัญลักษณ์ว่าประเทศไทยควรมีฉลากเตือนลักษณะนี้หรือไม่
- คนเสพสื่อ คนสร้างสื่อ: นำเสนอคลิปสั้นและเพลงกว่า 1,000 ชิ้น ผลงานเยาวชนไทย 20 โรงเรียนมัธยมที่ฝึกใช้เทคโนโลยี AI อย่างมีจริยธรรม
- The Art of Saying NO: ห้องจำลองสถานการณ์จริงให้ผู้เข้าชมฝึกพูดคำว่า "ไม่" กับ "นักขายมือทอง" อย่างสุภาพและหนักแน่น เพื่อไม่ให้ถูกกดดันจากการตลาด
คณะผู้จัดงาน จึงขอเชิญชวนสื่อมวลชน ผู้ปกครอง ครู อาจารย์ และประชาชนทั่วไป ร่วมงานแถลงข่าวและพิธีเปิดนิทรรศการตามวันและเวลาดังกล่าว เพื่อร่วมกันผลักดันสภาพแวดล้อมที่ปลอดภัย และสร้างทักษะชีวิตให้เด็กไทย "ตื่นรู้และดูออก" เลือกอาหารจากความรู้ความเข้าใจมิใช่เพียงเพราะอิทธิพลการตลาด
กำหนดการโดยย่อสำหรับสื่อมวลชน (อังคารที่ 8 กรกฎาคม 2569)
- 13.00 - 14.00 น. ลงทะเบียนสื่อมวลชนและแขกผู้มีเกียรติ
- 14.05 - 14.10 น. รับชมวิดีโอ "เด็กไทยรู้ทันโฆษณาและการตลาดอาหาร"
- 14.10 - 14.25 น. พิธีเปิดแถลงข่าวและนิทรรศการ
- 14.25 - 15.00 น. เสวนาและแถลงข่าว
- 15.00. สื่อมวลชนซักถามและถ่ายภาพร่วมกัน
- 15.05 น. นำชมนิทรรศการรอบพิเศษ
เปิดงานนิทรรศการศิลปะ
นิทรรศการศิลปะร่วมสมัย "ทิพยสุนทรีศิลป์สุโขทัย"
อวานี พลัส ริเวอร์ไซด์ ร่วมกับ 9 ศิลปินจัดงานนิทรรศการศิลปะ Untold Stories
การผสมผสานระหว่างความโบราณและความทันสมัย: BRILLIANT STARS - THE CIVILIZATION OF ANCIENT SHU นิทรรศการศิลปะดิจิทัลแบบอิมเมอร์ซีฟ เปิดตัวอย่างเป็นทางการที่มาเก๊า
"ทรู ดิจิทัล พาร์ค" สร้างปรากฏการณ์ใหม่ จับมือ "bit.studio" ผสานความงามของศิลปะกับเทคโนโลยีสุดล้ำ Immersive Art และ AI Technology เปิดนิทรรศการศิลปะ "FLOCK OF... Discover the supernatural nature of floating fish"
นิทรรศการ Dek - DAD รุ่น 3 มหาวิทยาลัยหอการค้าไทย
ไอคอนสยาม เชิญชมนิทรรศการงานศิลปะ The Spectacles in My Mind ภาพที่เห็นในใจฉัน ตั้งแต่วันนี้ - 12 กุมภาพันธ์