ในยุคที่ความท้าทายด้านสิ่งแวดล้อมและเศรษฐกิจ เป็นปัจจัยสำคัญหนึ่งในการดำเนินงานด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและนวัตกรรม (วทน.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) โดย สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย (วว.) จึงเดินหน้า 5 ยุทธศาสตร์ในการขับเคลื่อนองค์กร ภายใต้กรอบระยะเวลา 5 ปี (พ.ศ. 2569-2573) อันได้แก่
1) ยุทธศาสตร์สร้างผลงานวิจัย วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและนวัตกรรม 4 กลุ่ม 10 ด้าน
2) ยุทธศาสตร์พัฒนาและยกระดับโครงสร้างพื้นฐานวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
3) ยุทธศาสตร์สร้างขีดความสามารถของผู้ประกอบการและอุตสาหกรรมด้วยวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและนวัตกรรม
4) ยุทธศาสตร์สร้างเครือข่ายตอบโจทย์เชิงพื้นที่ ยกระดับคุณภาพชีวิตเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน
5) ยุทธศาสตร์ปรับระบบการบริหาร วว. ให้พร้อมรับกับการเปลี่ยนแปลงทุกมิติ
โดยยุทธศาสตร์ด้านการสร้างเครือข่ายตอบโจทย์เชิงพื้นที่ ยกระดับคุณภาพชีวิตเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน เป็น 1 ใน 5 ยุทธศาสตร์ของการขับเคลื่อนดำเนินงาน วว. ที่สำคัญ ในบริบทของการสร้างเครือข่ายตอบโจทย์เชิงพื้นที่ (Area-based) โดยใช้วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรม ซึ่งนับเป็นกุญแจสำคัญในการยกระดับคุณภาพชีวิตชุมชนและสร้างความยั่งยืนให้เกิดขึ้นจริง
วว. มุ่งดำเนินงานภายใต้ยุทธศาสตร์นี้ ผ่าน 2 เสาหลักสำคัญ ที่เป็นหัวใจในการขับเคลื่อน คือ "วิทย์พิชิตภัย" และ "วิทย์ติดดินนวัตกรรมยกระดับ" ที่เปลี่ยนงานวิจัยบนหิ้ง ให้กลายเป็นพลังงานบวกในพื้นที่จริงอย่างเป็นรูปธรรม
***วิทย์พิชิตภัย - เมื่อนวัตกรรมเป็นเกราะคุ้มกัน***
ปัญหาฝุ่น PM 2.5 และความผันผวนของสภาพอากาศนั้นไม่ใช่เรื่องไกลตัว และยังส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมโดยรวมและส่งผลต่อสุขอนามัย วว. จึงส่งต่อโซลูชันที่แม่นยำเพื่อรับมือกับวิกฤตเหล่านี้ใน 2 มิติหลัก ซึ่งได้รับการสนับสนุนทุนจาก สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) ดังนี้
1) โมเดลแก้ปัญหา PM 2.5 ภาคเหนือ ผ่านการดำเนินงาน 2 โครงการหลัก ได้แก่
1.1 โครงการการจัดทำนโยบายการเปลี่ยนแปลงการใช้ประโยชนที่ดินเพื่อการบริหารจัดการ PM 2.5 ในพื้นที่จังหวัดเชียงใหม่ น่าน และแพร่ ลดผลกระทบการผลิตต่อสิ่งแวดล้อม ฟื้นฟูความอุดมสมบูรณ์ของดิน และความสมดุลของระบบนิเวศ เพื่อวางรากฐานนโยบายการใช้ประโยชน์ที่ดินใหม่ มุ่งเน้นการหยุดวงจรการเผาในที่โล่ง
1.2 โครงการนวัตกรรมผลิตภัณฑ์มูลค่าสูงเพื่อแก้ปัญหา PM 2.5 ในพื้นที่ภาคเหนืออย่างยั่งยืน
- นวัตกรรมผลิตภัณฑ์มูลค่าสูง : เปลี่ยน "วัสดุเหลือทิ้งทางการเกษตร" ซึ่งเคยเป็นเชื้อเพลิงในการเผา ให้กลายเป็นผลิตภัณฑ์นวัตกรรมที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ช่วยสร้างรายได้ใหม่แทนการสร้างมลพิษ
- การจัดการแบบครบวงจร : ครอบคลุมทั้งการลดไอเสียจากอุตสาหกรรม/คมนาคม และการบริหารจัดการไฟในพื้นที่ป่าอย่างมีประสิทธิภาพ เพื่อฟื้นฟูระบบนิเวศให้กลับมาสมดุลอีกครั้ง
2) เกษตรแม่นยำ บริหารข้อมูลและดำเนินงานวิจัยพัฒนาให้เกษตรกรนำไปประยุกต์ใช้ทำการเกษตร เพื่อลดการใช้ทรัพยากรอย่างสิ้นเปลือง โดยดำเนินงานผ่าน 3 โครงการหลัก ดังนี้
2.1 โครงการพัฒนาศักยภาพการผลิตเกษตรแม่นยำสูงสำหรับพืชเศรษฐกิจด้วยเทคโนโลยีดิจิทัลและอากาศยานไร้คนขับ นำระบบเกษตรกรรมแม่นยำสูง (Precision Agriculture) เข้ามาประยุกต์ใช้ ซึ่งเป็นระบบเกษตรที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม และใช้ทรัพยากรให้สอดคล้องกับสภาพของพื้นที่มากที่สุด
2.2 โครงการใช้อากาศยานไร้คนขับเพื่อการบริหารจัดการโรคของทุเรียนในพื้นที่จังหวัดชุมพรอย่างยั่งยืน ซึ่งจะทำให้มีความแม่นยำสูงต่อการประเมินและวิเคราะห์ความผิดปกติของพืช ช่วยให้เกษตรกรแก้ไขปัญหาได้ตรงจุดก่อนจะลุกลาม
2.3 โครงการจัดการระบบน้ำและการจัดการแปลงผลิตไม้ดอกเศรษฐกิจแบบองค์รวม นำองค์ความรู้เทคโนโลยี นวัตกรรมต่างๆ ที่พร้อมใช้ ไปส่งเสริมพัฒนาด้านการบริหารจัดการแปลงแบบครบวงจร และมีคุณภาพมาตรฐานสากล
***วิทย์ติดดินนวัตกรรมยกระดับ***
วว. มุ่งเน้นการ "ยกระดับ" เพิ่มศักยภาพชุมชน เกษตรกร ผู้ประกอบการ ด้วยนวัตกรรม ผ่าน 3 กิจกรรมหลัก ได้แก่
1.ปั้น SMEs สู่มาตรฐานสากล (Halal Beauty) พัฒนาศักยภาพ สนับสนุนส่งเสริมผู้ประกอบการเครื่องสำอาง CG ให้ก้าวสู่มาตรฐานฮาลาลในระดับอุตสาหกรรม ผลดำเนินการในปี 2568 มีดังนี้
- พัฒนาผู้ประกอบการ SMEs ผู้ผลิตเครื่องสำอาง ได้กว่า 50 ราย
- ยกระดับผลิตภัณฑ์คุณภาพสูงได้ถึง 15 ผลิตภัณฑ์
- ช่วยเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันในตลาดโลกที่มีกำลังซื้อสูง
2.Upskill & Reskill : สร้างคน สร้างปัญญา ผ่านสถานีวิจัย 2 แห่งหลัก
- สถานีวิจัยลำตะคอง ถ่ายทอดเทคโนโลยีด้านการเกษตรให้กับนักเรียน นักศึกษา และประชาชนจำนวนกว่า 3,500 รายต่อปี
- สถานีวิจัยสิ่งแวดล้อมสะแกราช ให้บริการค่ายวิทยาศาสตร์ การอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ/งานวิจัยความหลากหลายทางชีวภาพ นักเรียน 12,000 คน ECO Tourism 938 คน โรงเรียนที่เข้าร่วม 110 โรงเรียนทั่วประเทศ
3.แก้ปัญหาเศรษฐกิจ-สังคมในพื้นที่อย่างตรงจุด มุ่งเน้นถ่ายทอดเทคโนโลยี เพิ่มมูลค่าผลิตภัณฑ์ด้านการเกษตรให้แก่เกษตรกรและชุมชนกว่า 1,300 ราย 45 ผลิตภัณฑ์ ช่วยกระตุ้นเศรษฐกิจชุมชนให้หมุนเวียนอย่างเข้มแข็ง
ความสำเร็จในการดำเนินงานดังกล่าว เป็นส่วนหนึ่งในการทำงานเชิงรุก ซึ่ง วว. มุ่งมั่นดำเนินการให้เป็นรูปธรรม ตอบโจทย์ให้กับพี่น้องประชาชน ผ่านการสร้างเครือข่ายที่แข็งแกร่งระหว่างภาครัฐ เอกชน และชุมชน โดยมี "วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี นวัตกรรม" เป็นตัวเชื่อม ซึ่งจะเป็นทางลัดในการนำพาประเทศไทยไปสู่เป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs) ได้อย่างแท้จริง
วว. พร้อมให้บริการและคำแนะนำปรึกษา เพื่อร่วมขับเศรษฐกิจของประเทศด้วย วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและนวัตกรรม สอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ call center โทร. 0 2577 9000 หรือที่ระบบบริการลูกค้า "วว. JUMP"
วว. โชว์ผลงาน/ร้านจำหน่ายผลิตภัณฑ์โอทอป "ชิม ช้อป ใช้" ในงาน OTOP Midyear 2026 "OTOP NEXT INSPIRATION โอทอปไทยช่วยไทย สร้างมูลค่าผลิตภัณฑ์ภูมิปัญญา สู่ระดับสากล"
วว. โชว์ผลงานขับเคลื่อน BCG Model แก้วิกฤตสิ่งแวดล้อมและ PM2.5 อย่างยั่งยืน @มหกรรมงานวิจัยแห่งชาติ 2569
วว. เสริมแกร่งเกษตรกร จัดอบรม "กล้วยเตี้ยต้านวาตภัย" มุ่งพลิกโฉมการผลิตกล้วยหอมทองคุณภาพสูงในจังหวัดอุบลราชธานี
วว. ร่วมประกาศเจตนารมณ์เครือข่าย Big Brothers ระยะที่ 3 "สร้างป่า สร้างเศรษฐกิจเพื่อสังคม ด้วยชันโรง"
วว. ร่วมเปิดโลกทัศน์วิทย์ ยกระดับขยะพลาสติกสู่นวัตกรรมยั่งยืน ในงานคาราวานวิทยาศาสตร์ อพวช. ณ จังหวัดสระบุรี
วว. ผนึกกำลัง สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน ขับเคลื่อนนวัตกรรม "เปลี่ยนขยะเป็นทรัพยากรมูลค่าสูง"
วว. ร่วมกับ บริษัทเทพไทยโปรดัคท์ฯ นำผลงาน "เพลิน เดลี่ บาลานซ์ รีไวทัลไลซิ่ง เซรั่ม" สร้างชื่อเสียงให้ประเทศไทย คว้ารางวัลระดับนานาชาติจากเวที Shanghai Expo 2026 สาธารณรัฐประชาชนจีน
ผู้ว่าการ วว. เยี่ยมชมนิทรรศการ "TISTR Total Solutions" พร้อมให้กำลังใจบุคลากรในงาน ProPak Asia 2026
วว. จับมือ โสฬส กรุ๊ป นำนวัตกรรมขับเคลื่อน Soft Power ยกระดับครัวไทยสู่ศูนย์กลางอาหารโลก