กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม โดยสถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย (วว.) และหน่วยบริหารจัดการทุนด้านการเพิ่มความสามารถการแข่งขัน (บพข.) ร่วมกับ กลุ่มบริษัท ดาว ประเทศไทย (Dow) อำเภอบ้านฉาง สำนักงานนิคมอุตสาหกรรมดับบลิวเอชเอตะวันออก (มาบตาพุด) และเทศบาลในพื้นที่ ลงนามบันทึกข้อตกลงความร่วมมือ (MOU) เพื่อขยายผลและยกระดับการดำเนินงานศูนย์นวัตกรรมเศรษฐกิจหมุนเวียนเพื่อจัดการและแปรรูปวัสดุรีไซเคิลครบวงจร (Ban Chang MRF) ณ ห้องประชุมทาวน์ฮอลล์ กลุ่มบริษัท ดาว ประเทศไทย ในนิคมอุตสาหกรรมเอเซีย อำเภอบ้านฉาง จังหวัดระยอง นับเป็นความร่วมมือครั้งสำคัญของภาครัฐ ภาคเอกชน ภาควิจัย และภาคท้องถิ่น
ความร่วมมือในครั้งนี้มีเป้าหมายเพื่อพัฒนาระบบการจัดการขยะชุมชนและวัสดุรีไซเคิลอย่างครบวงจร ตั้งแต่ต้นทางถึงปลายทาง พร้อมขยายผลการยกระดับ "ขยะ" ให้กลายเป็น "ทรัพยากรที่มีมูลค่า" ตามแนวคิดเศรษฐกิจหมุนเวียน (Circular Economy) ผ่านการเพิ่มจุด Drop Points ทั้งที่เทศบาล ในชุมชน และผู้ประกอบการภาคอุตสาหกรรม การจัดส่งวัสดุรีไซเคิลจาก 5 เทศบาลในอำเภอบ้านฉางมายังศูนย์ MRF เพื่อรวบรวมพลาสติกใช้แล้วและวัสดุรีไซเคิลกลับเข้าสู่ระบบ โดยมุ่งเน้นการสร้างผลกระทบเชิงบวกทั้งด้านสิ่งแวดล้อม เศรษฐกิจ และสังคมอย่างยั่งยืน
นับตั้งแต่ก่อตั้งเมื่อปี พ.ศ. 2566 ศูนย์ MRF บ้านฉางได้พิสูจน์ให้เห็นถึงศักยภาพของโมเดล "ธุรกิจชุมชน" ที่สามารถสร้างผลลัพธ์ได้จริง โดยสามารถลดขยะที่จะต้องนำไปฝังกลบเนื่องจากมีการรวบรวมและส่งต่อวัสดุรีไซเคิลเข้าสู่กระบวนการแล้วกว่า 37,000 กิโลกรัม รวมถึงลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกแล้วกว่า 128,000 กิโลกรัมคาร์บอนไดออกไซด์ มีสมาชิกเข้าร่วมศูนย์ฯ แล้วมากกว่า 729 คน สามารถสร้างรายได้กลับคืนสู่ชุมชนแล้วกว่า 230,000 บาท พร้อมทั้งก่อให้เกิดการจ้างงานในพื้นที่อย่างต่อเนื่อง
นอกจากตัวเลขที่จับต้องได้ สิ่งที่สำคัญไม่แพ้กันคือ "การเปลี่ยนพฤติกรรมของคนในชุมชน" ที่เริ่มเห็นคุณค่าของขยะและหันมาคัดแยกตั้งแต่ต้นทางมากขึ้น ส่งผลให้เกิดการมีส่วนร่วมอย่างกว้างขวาง ทั้งจากครัวเรือน โรงเรียน ผู้ประกอบการ และอาสาสมัครในพื้นที่ การลงนามในครั้งนี้จึงถือเป็นการ "ต่อยอดความสำเร็จ" สู่การขยายเครือข่าย การเพิ่มประสิทธิภาพระบบ และการพัฒนาองค์ความรู้ เทคโนโลยี และตลาดรองรับวัสดุรีไซเคิลให้เติบโตอย่างเป็นระบบ
นายวิชาญ ตั้งเคียงศิริสิน ประธานบริหาร กลุ่มบริษัท ดาว ประเทศไทย กล่าวว่า "ในฐานะผู้เชี่ยวชาญด้านวัสดุศาสตร์ Dow เชื่อมั่นว่าพลาสติกมีคุณค่าเกินกว่าจะถูกทิ้งให้เป็นขยะ เราจึงส่งเสริมโครงการต่าง ๆ ที่ช่วยให้พลาสติกถูกนำกลับมาใช้เป็นทรัพยากร โดยใช้ความเชี่ยวชาญของเราและการร่วมมือกับพันธมิตรที่มีแนวคิดแบบเดียวกันมาอย่างต่อเนื่อง ความร่วมมือในครั้งนี้จะช่วยยกระดับศูนย์ MRF บ้านฉาง ให้เป็นกลไกสำคัญในการเปลี่ยนพลาสติกใช้แล้วกลับมาเป็นวัตถุดิบและผลิตภัณฑ์ใหม่ พร้อมสร้างรายได้และคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นให้กับชุมชน และเป็นต้นแบบที่สามารถขยายผลได้ในระดับประเทศ"
ผศ.ดร.วีรชัย อาจหาญ ผู้ว่าการสถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย กล่าวเพิ่มเติมว่า "ศูนย์ MRF บ้านฉาง เป็นตัวอย่างของความสำเร็จในการนำผลงานวิจัยและเทคโนโลยีฝีมือคนไทยมาใช้ประโยชน์จริงในระดับชุมชน ไม่ว่าจะเป็นระบบคัดแยกอัจฉริยะ หรือเทคโนโลยีแปรรูปวัสดุรีไซเคิล ซึ่งสามารถช่วยลดปริมาณขยะและสร้างมูลค่าเพิ่มได้อย่างเป็นรูปธรรม วว. ขอบคุณหน่วยงานพันธมิตรทุกภาคส่วนที่เห็นถึงความสำคัญในการนำงานวิจัยมาประยุกต์ใช้จริงให้เกิดประโยชน์ต่อสิ่งแวดล้อมและชุมชน โดย วว. มุ่งมั่นและพร้อมที่จะสนับสนุนองค์ความรู้ การถ่ายทอดเทคโนโลยี และการใช้ข้อมูลเพื่อยกระดับประสิทธิภาพระบบ และขยายผลสู่พื้นที่อื่น ๆ ต่อไป หวังเป็นอย่างยิ่งว่าจะทำให้เกิดการสร้างรากฐานที่เข้มแข็งในการพัฒนาประเทศต่อไป"
รศ.ดร.กานดา บุญโสธรสถิตย์ ผู้อำนวยการหน่วยบริหารจัดการทุนด้านการเพิ่มความสามารถการแข่งขัน กล่าวเสริมว่า "บพข. มีภารกิจที่สำคัญคือการเร่งพัฒนาผลงานวิจัยและนวัตกรรม เสริมศักยภาพการแข่งขันของภาคการผลิตและบริการของประเทศ ควบคู่กับการสร้างตลาดนวัตกรรมและผลักดันการใช้ประโยชน์เชิงพาณิชย์ หนึ่งในแพลตฟอร์มหลักคือการสนับสนุนเทคโนโลยีและนวัตกรรมผ่านความร่วมมือใน Value Chain และการขับเคลื่อนเศรษฐกิจหมุนเวียน ซึ่งมีบทบาทสำคัญในการลดความเสี่ยงจากการขาดแคลนวัตถุดิบ เพิ่มการพึ่งพาตนเองของภาคธุรกิจ และรับมือกับความผันผวนด้านราคา ศูนย์บ้านฉาง เอ็มอาร์เอฟ จึงถือเป็นโครงสร้างพื้นฐานสำคัญในการบริหารจัดการพลาสติกรีไซเคิลอย่างเป็นระบบ ใช้นวัตกรรมเป็นกลไกขับเคลื่อนสู่ธุรกิจระดับชุมชน ช่วยเพิ่มการนำกลับมาใช้ประโยชน์ ลดการนำเข้า ลดต้นทุนการผลิต และลดปัญหาขยะในพื้นที่ไปพร้อมกัน"
นายสุพัฒน์ สวัสดิ์-ชูโต ผู้อำนวยการสำนักงานนิคมอุตสาหกรรมดับบลิวเอชเอตะวันออก (มาบตาพุด) กล่าวว่า "ภาคอุตสาหกรรมมีบทบาทสำคัญในการเริ่มต้นคัดแยกวัสดุรีไซเคิลอย่างถูกต้องตั้งแต่ต้นทาง ความร่วมมือครั้งนี้จะช่วยเชื่อมโยงผู้ประกอบการในนิคมฯ เข้ากับศูนย์ MRF อย่างเป็นระบบ พร้อมสร้างแรงจูงใจและยกระดับมาตรฐานการจัดการทรัพยากร ซึ่งไม่เพียงช่วยลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม แต่ยังเสริมสร้างขีดความสามารถในการแข่งขันของอุตสาหกรรมไทยในระยะยาว"
นายสกนธ์ กรกฎ นายอำเภอบ้านฉาง กล่าวว่า "บ้านฉางเป็นพื้นที่ที่มีการเติบโตอย่างรวดเร็ว ทำให้ปริมาณขยะเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง ศูนย์ MRF จึงเป็นกลไกสำคัญในการเปลี่ยนระบบการจัดการขยะจาก 'ภาระ' ให้เป็น 'โอกาส' อำเภอบ้านฉางพร้อมสนับสนุนการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วน โดยเฉพาะการสร้างความตระหนักในการคัดแยกขยะตั้งแต่ครัวเรือน ซึ่งจะช่วยลดปริมาณขยะ และสร้างรายได้กลับคืนสู่ชุมชนอย่างยั่งยืน - บ้านฉาง บ้านฉัน บ้านของเรา"
ความร่วมมือในการขยายผลศูนย์ MRF บ้านฉาง จึงไม่ใช่เพียงโครงการด้านสิ่งแวดล้อม แต่เป็น "โมเดลการพัฒนาชุมชนยุคใหม่" ที่ผสานพลังของนวัตกรรม ความร่วมมือ และการมีส่วนร่วมของประชาชน ซึ่งคาดว่าจะช่วยเพิ่มปริมาณการรวบรวมและรีไซเคิลวัสดุในพื้นที่อย่างต่อเนื่อง ลดขยะที่ต้องกำจัดในหลุมฝังกลบ และสร้างระบบเศรษฐกิจหมุนเวียนที่เข้มแข็งในระดับพื้นที่ พร้อมทั้งเปิดโอกาสให้ประชาชนสามารถมีส่วนร่วมได้ง่ายขึ้นผ่านการสมัครสมาชิกศูนย์ และการเข้าร่วมกิจกรรมต่าง ๆ ได้ที่ https://lin.ee/mMU87rD
ผู้ที่สนใจสามารถติดตามข้อมูลข่าวสาร กิจกรรม และความเคลื่อนไหวของศูนย์ MRF บ้านฉางเพิ่มเติมได้ทาง Facebook: "ศูนย์ต้นแบบคัดแยกและแปรรูปวัสดุรีไซเคิลบ้านฉาง MRF บ้านฉาง" และรับชมวิดีโอเรื่องราวการเปลี่ยนขยะเป็นคุณค่าผ่าน YouTube เพื่อร่วมเป็นส่วนหนึ่งของการสร้างสังคมปลอดขยะและอนาคตที่ยั่งยืนไปด้วยกัน
วว. ติดปีกสตาร์ทอัพไทย ขับเคลื่อนระบบนิเวศนวัตกรรมครบวงจร
ศ.ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ ลุยแก้จนจังหวัดยโสธร มอบนวัตกรรมสร้างอาชีพ เล็งขยายผลทั่วประเทศ วว. ร่วมลงพื้นที่นำเสนอนิทรรศการเทคโนโลยีนวัตกรรมแก้จน โชว์ "4 โมเดลแก้จนเชิงพื้นที่"
วว. ร่วมคัดสรรสุดยอด "หนึ่งตำบล หนึ่งผลิตภัณฑ์ไทย ปี 2569" ชู วทน. ร่วมขับเคลื่อน Soft Power ยกระดับเศรษฐกิจฐานรากสู่สากล
วว. ผนึกกำลัง วช. มหาวิทยาลัยนเรศวร จัดอบรมเสริมศักยภาพนักวิจัย สู่เวทีนานาชาติ
วว. โชว์ศักยภาพ MPAD ร่วมขับเคลื่อนภาคอุตสาหกรรมในงาน Oil & Gas Roadshow 2026
วว. มุ่งสร้างนวัตกรขับเคลื่อนอนาคต จุดประกาย "เพาะกล้านักวิทย์น้อย" ส่งต่อทักษะ วทน. สู่โรงเรียนบางชวดอนุสรณ์
วว. หารือคณะผู้แทนจีน มุ่งยกระดับมาตรฐานวิจัย - คุ้มครอง IP เดินหน้าตลาดเชิงพาณิชย์
วว. จับมือ พพ. ร่วมพัฒนา/ออกแบบ แพลตฟอร์มส่งเสริมการลงทุนอนุรักษ์พลังงาน มุ่งสู่เป้าหมาย Net Zero