กทม. ยกระดับ 8 มาตรการ "BKK Clean Air 2027" รับมือฝุ่น PM2.5 เน้นควบคุมแหล่งกำเนิดและแจ้งเตือนล่วงหน้า

นางสาววรนุช สวยค้าข้าว ผู้อำนวยการสำนักสิ่งแวดล้อม (สสล.) กทม. กล่าวถึงการเตรียมความพร้อมป้องกันและแก้ไขปัญหาฝุ่นละอองขนาดเล็ก PM2.5 ประจำปี 2570 เพื่อรองรับผลกระทบจากปรากฏการณ์ซูเปอร์เอลนีโญ (Super El Nino) ซึ่งอาจส่งผลให้สถานการณ์ฝุ่น PM2.5 มีความรุนแรงมากกว่าปีที่ผ่านมา ตามที่กระทรวงสาธารณสุขแจ้งเตือนว่า กทม. ได้เตรียมความพร้อมป้องกันและแก้ไขปัญหาฝุ่นละออง PM2.5 ประจำปี 2570 โดยยกระดับมาตรการภายใต้ "BKK Clean Air 2027" ครอบคลุมการติดตามสถานการณ์และแจ้งเตือน การควบคุมมลพิษจากแหล่งกำเนิด และการสนับสนุนข้อมูลสุขภาพแก่หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง โดยบูรณาการความร่วมมือกับหน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน สถาบันการศึกษา และจังหวัดใกล้เคียง เพื่อเตรียมรับมือสถานการณ์ล่วงหน้า โดยมีแนวทางดำเนินงานสำคัญ ได้แก่ การยกระดับการติดตามสถานการณ์และสั่งการผ่านศูนย์บัญชาการ (Command Center) เชื่อมโยงข้อมูลค่าฝุ่นรายพื้นที่ ทิศทางลม การระบายอากาศ จุดความร้อน และแหล่งกำเนิดมลพิษ เพื่อประเมินแนวโน้ม กำหนดพื้นที่เฝ้าระวัง และสนับสนุนการจัดส่งเจ้าหน้าที่เข้าตรวจสอบแหล่งกำเนิดอย่างตรงจุด รวมทั้งใช้ข้อมูลพยากรณ์ประกอบการเตรียมมาตรการก่อนเกิดสถานการณ์ฝุ่นสะสม

ขณะเดียวกัน ยังได้นำนวัตกรรมสถานีวิเคราะห์องค์ประกอบฝุ่นขั้นสูง (Superstation) ร่วมกับมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ มาใช้วิเคราะห์ข้อมูลองค์ประกอบฝุ่นเชิงลึก ร่วมกับข้อมูลตรวจวัดคุณภาพอากาศและสภาพอุตุนิยมวิทยา เพื่อจำแนกแหล่งกำเนิดฝุ่นที่แท้จริง และนำมาใช้กำหนดมาตรการควบคุมมลพิษให้ตรงเป้าหมายในแต่ละช่วงเวลา ควบคู่กับการเพิ่มความเข้มข้นในการตรวจสอบแหล่งกำเนิดมลพิษโดยสารวัตรสิ่งแวดล้อม ผ่านการบูรณาการเจ้าหน้าที่ส่วนกลางและสำนักงานเขตทั้ง 50 เขต เพื่อตรวจเชิงรุกสถานประกอบการ กิจการที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ สถานที่ก่อสร้าง และพื้นที่เสี่ยงการเผาในที่โล่ง โดยใช้ข้อมูลจากศูนย์บัญชาการฯ กำหนดเป้าหมาย พร้อมติดตามให้ผู้ประกอบการปรับปรุงแก้ไขตามมาตรฐานที่กฎหมายกำหนด

นอกจากนี้ กทม. ยังมุ่งลดมลพิษจากยานพาหนะและเตรียมความพร้อมมาตรการเขตมลพิษต่ำ (Low Emission Zone : LEZ) โดยรณรงค์ให้ผู้ประกอบการและประชาชนนำรถเข้าบำรุงรักษาเครื่องยนต์ เปลี่ยนน้ำมันเครื่องและไส้กรองอากาศผ่านโครงการ "รถคันนี้ลดฝุ่น" และลงทะเบียนบัญชีสีเขียว (Green List) เพื่อเตรียมความพร้อมก่อนการบังคับใช้มาตรการ LEZ ควบคู่กับการตรวจควันดำต้นทาง ณ อู่รถโดยสาร สถานที่ก่อสร้าง และแพลนท์ปูน รวมถึงพัฒนาการติดตามมลพิษจากโรงงานผ่านระบบ BKK Industrial Watch โดยรวบรวมฐานข้อมูลโรงงานและแหล่งกำเนิดมลพิษในพื้นที่กรุงเทพฯ และประสานการเชื่อมโยงข้อมูลระบบตรวจวัดมลพิษจากปล่องแบบอัตโนมัติ (Continuous Emission Monitoring System : CEMS) จากกรมโรงงานอุตสาหกรรม เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการเฝ้าระวังและบังคับใช้กฎหมาย

ในส่วนของการลดปัญหาฝุ่นละอองจากการเผาในพื้นที่โดยรอบ กทม. ได้ประสานความร่วมมือข้ามเขตแดนเพื่อลดการเผา ภายใต้แนวทาง Bangkok & Beyond โดยประสานข้อมูลจุดความร้อน ทิศทางลม และแนวโน้มการระบายอากาศร่วมกับจังหวัดปริมณฑลและจังหวัดใกล้เคียง โดยเฉพาะจังหวัดนครนายก เพื่อส่งเสริมทางเลือกการจัดการเศษวัสดุทางการเกษตรทดแทนการเผา เช่น การอัดฟาง การสับตอซัง และการใช้จุลินทรีย์ย่อยสลาย ให้สอดคล้องกับช่วงเก็บเกี่ยวและช่วงเสี่ยงฝุ่นของกรุงเทพฯ

สำหรับการสื่อสารสถานการณ์และแจ้งเตือนประชาชนล่วงหน้า กทม. จะดำเนินการผ่านเว็บไซต์ แอปพลิเคชัน AirBKK ช่องทางประชาสัมพันธ์ของสำนักสิ่งแวดล้อมและกรุงเทพมหานคร รวมทั้งระบบ Cell Broadcast ตามเกณฑ์สถานการณ์ เพื่อให้ประชาชน โดยเฉพาะกลุ่มเปราะบาง ใช้เป็นข้อมูลในการดูแลตนเอง รวมถึงประสานเครือข่ายภาครัฐและเอกชนเตรียมความพร้อมปฏิบัติตามมาตรการทำงานจากที่บ้าน (Work from Home) เมื่อมีการประกาศขอความร่วมมือเพื่อลดมลพิษจากการจราจร พร้อมทั้งสนับสนุนข้อมูลด้านสิ่งแวดล้อมแก่หน่วยงานด้านสาธารณสุขและการศึกษา โดยสำนักสิ่งแวดล้อมจะส่งมอบข้อมูลพยากรณ์คุณภาพอากาศ ค่าฝุ่นรายพื้นที่ และทิศทางมลพิษอย่างต่อเนื่อง ให้สำนักการแพทย์ สำนักอนามัย และสำนักการศึกษา นำไปใช้เป็นฐานข้อมูลในการวางแผนจัดตั้งห้องปลอดฝุ่น การออกหน่วยแพทย์เคลื่อนที่ และการปรับกิจกรรมกลางแจ้งของเด็กนักเรียนได้อย่างทันท่วงที

ทั้งนี้ กทม. ขอความร่วมมือประชาชนและผู้ประกอบการร่วมลดกิจกรรมที่ก่อมลพิษ งดการเผาในที่โล่ง และติดตามสถานการณ์คุณภาพอากาศผ่านแอปพลิเคชัน AirBKK อย่างต่อเนื่อง หากพบเห็นแหล่งกำเนิดฝุ่นควันหรือการเผา สามารถแจ้งเบาะแสพร้อมภาพและพิกัดผ่านระบบ Traffy Fondue เพื่อให้เจ้าหน้าที่เข้าตรวจสอบและแก้ไขโดยเร็ว