สบส.เดินหน้าตำบลจัดการสุขภาพ ชูพลัง อสม.-Gen-H เปลี่ยนค่านิยม "เลิกกินปลาดิบ" ลดเสี่ยงพยาธิใบไม้ตับ-มะเร็งท่อน้ำดี

นายสมศักดิ์ กรีชัย รองอธิบดีกรม สบส. กล่าวว่า โรคพยาธิใบไม้ตับและมะเร็งท่อน้ำดีเป็นปัญหาสาธารณสุขที่สำคัญของประเทศไทย โดยมีสาเหตุหลักจากพฤติกรรมการบริโภคปลาน้ำจืดดิบหรือปรุงไม่สุก ซึ่งการแก้ไขปัญหาดังกล่าวถือเป็นวาระสำคัญระดับชาติ ภายใต้ยุทธศาสตร์ทศวรรษกำจัดพยาธิใบไม้ตับและมะเร็งท่อน้ำดี ที่มีเป้าหมายลดอัตราความชุกของโรคให้เหลือไม่เกินร้อยละ 1 และลดอัตราการเสียชีวิตจากโรคมะเร็งท่อน้ำดีลง 2 ใน 3 ภายในปี 2578 กรม สบส. จึงมุ่งเน้นความสำคัญต่อการป้องกันโรค โดยเฉพาะการสร้างความรอบรู้ด้านสุขภาพให้ประชาชนสามารถเข้าถึง เข้าใจ และนำข้อมูลสุขภาพไปใช้ในการตัดสินใจปรับเปลี่ยนพฤติกรรมของตนเองได้อย่างเหมาะสมซึ่งการให้ความรู้เพียงอย่างเดียวอาจจะไม่เพียงพอ จึงต้องสร้างกลไกให้เกิดการมีส่วนร่วมของประชาชนและชุมชนอย่างเป็นรูปธรรมควบคู่ไปด้วย โดยการนำ Gen-H ซึ่งเป็นคนรุ่นใหม่ เข้ามาเสริมทัพร่วมกับ อสม. ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพในชุมชน ใช้พลังความคิดสร้างสรรค์ เทคโนโลยี และเทคนิคการสื่อสารรูปแบบใหม่ที่เข้าถึงคนทุกกลุ่มวัยเพื่อปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการกินของคนในชุมชนอย่างจริงจัง

นอกจากนี้ กรม สบส.เตรียมพัฒนาเครื่องมือสำรวจความรู้และพฤติกรรมสุขภาพ เพื่อเริ่มใช้ในปี 2570 สำหรับคัดกรองพฤติกรรมของประชาชนกลุ่มเสี่ยง นำข้อมูลมาวางแผนปรับเปลี่ยนพฤติกรรมได้ตรงจุด ตัดวงจรการติดเชื้อพยาธิใบไม้ตับ และลดความเสี่ยงการพัฒนาไปสู่มะเร็งท่อน้ำดีในอนาคตด้านนางสาวมะลิ ไพฑูรย์เนรมิต ผู้อำนวยการกองสุขศึกษา กล่าวเพิ่มเติมว่า กรม สบส. โดยกองสุขศึกษาได้สนับสนุนความรู้ สื่อสุขภาพ เพื่อพัฒนาศักยภาพแกนนำสุขภาพ รวมทั้ง อสม. และ Gen-H ให้พร้อมลงพื้นที่ปฏิบัติงานในตำบลจัดการสุขภาพ

สำหรับในปี 2569 นี้ ทางกรม สบส.ได้เล็งเห็นถึงความสำคัญของเครือข่ายที่ขับเคลื่อนการดำเนินงานจนมีตำบลที่บรรลุเป้าหมายได้สำเร็จ จึงได้จัดเวทีแลกเปลี่ยนเรียนรู้และคัดเลือกตำบลจัดการสุขภาพที่มีผลงานโดดเด่น ดังนี้

รางวัลชนะเลิศ ได้แก่ ตำบลเหล่าพัฒนา อำเภอนาหว้า จังหวัดนครพนม รางวัลรองชนะเลิศอันดับ 1 ได้แก่ ตำบลหัวเมือง อำเภอมหาชนะชัย จังหวัดยโสธร

รางวัลรองชนะเลิศอันดับ 2 ได้แก่ ตำบลเลิงเมือง และตำบลกุดรัง จังหวัดมหาสารคาม

รางวัลชมเชย จำนวน 3 รางวัล ได้แก่ ตำบลปรือใหญ่ อำเภอขุขันธ์ จังหวัดศรีสะเกษ ตำบลแม่ตีบ อำเภองาว จังหวัดลำปาง และตำบลท่าลาด อำเภอชุมพวง จังหวัดนครราชสีมา

ซึ่งผลสำเร็จของพื้นที่ต้นแบบ พบว่าการป้องกันโรคจะเกิดผลอย่างยั่งยืนได้ หากประชาชน ชุมชน อสม. Gen-H และหน่วยงานภาคีเครือข่ายร่วมกันแก้ปัญหา และสามารถปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภคที่ถูกต้อง เลี่ยงการรับประทานปลาน้ำจืดดิบหรือปรุงไม่สุก เพื่อลดโอกาสการติดเชื้อพยาธิใบไม้ตับและลดความเสี่ยงต่อการเกิดมะเร็งท่อน้ำดีในระยะยาว

ทั้งนี้ กรม สบส. มีกำหนดมอบรางวัลแก่พื้นที่ต้นแบบดังกล่าว ภายในงานประชุมวิชาการกรมสนับสนุนบริการสุขภาพ ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 ระหว่างวันที่ 24-26 สิงหาคม 2569 ณ โรงแรมแกรนด์ พาลาสโซ่ พัทยา จังหวัดชลบุรี

• ข่าวกรมสนับสนุนบริการสุขภาพ
• ข่าวกระทรวงสาธารณสุข
• ข่าวมะเร็งท่อน้ำดี
• ข่าวการป้องกันโรค
• ข่าวกระทรวงสาธารณ